فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٦٧٢
سوره ٠٥٣
سوره نجم
(سوره ٠٥٣)
(پنجاه و سومين سوره قرآن)
در آغاز اين سوره، به ستاره، آن هنگام که فرود آيد و غروب کند، سوگند ياد شده است؛ به همين مناسبت، سوره را «نجم» ناميدهاند. هدف کلى سوره، تأکيد بر سه رکن «ربوبيت»، «نبوت» و «معاد» است.
واژه «نجم» سيزدهبار (چهار بار مفرد و نُه بار به صورت جمع) در قرآن به کار رفته است.
اعلام وحي، توبيخ مشرکان، مردمشناسي، توحيد و انذار، از موضوعات ديگر اين سورهاند.
ويژگيهاى سوره نجم:
١. داراى ٦٢ آيه به عدد کوفى، ٦١ آيه به نظر مکتبهاى تفسيرى ديگر، ٣٠٨، ٣٥٩ يا ٣٦٠ کلمه و ١٤٠٥، ١٤٥٠ يا ١٤٣٢ حرف است.
٢. در ترتيب نزول، بيست و سومين و در مصحف شريف پنجاه و سومين سوره است.
٣. پس از سوره اخلاص و پيش از سوره عبس و در مکه پيش از هجرت فرود آمد؛ به جز آيه ٣٢ که به نظر بعضى از مفسران، مدنى است.
٤. از نظر کميت از سورههاى مفصل قرآن و از نوع طوال آن و شامل حدود نيم حزب قرآن است.
٥. نهمين سوره از ٢٣ سوره داراى سوگند و سومين سوره از سور عزائم است.
مطالب مهم سوره نجم:
١. حجّيت احاديث پيامبر (ص) به جهت انتساب آن به وحي؛
٢. شرح معراج پيامبر (ص) ؛
٣. مبارزه با عقايد و افکار خرافى مشرکان و قطع رابطه با دشمنان خدا؛
٤. اشارهاى به سرگذشت برخى از اقوام گذشته همچون قوم عاد، ثمود، نوح (ع) و لوط (ع) .
[١]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد١٩;صفحه ٢٦
[٢]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٨٧
[٣]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;جلد١;صفحه ٣١٥
[٤]هاشم زاده هريسي ، هاشم ، ١٣١٧ -;شناخت سوره هاى قرآن;صفحه ٣٩٨
[٥]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢٢;صفحه ٤٧١
[٦]فيروز آبادي ، محمد بن يعقوب ، ٧٢٩ - ٨١٧ق;بصائرذوى التمييزفى لطائف الكتاب العزيز;صفحه ٤٤٣
[٧]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه (٤٠-٤٢)
[٨]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ١٩٣