فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٥٨٩
سُوَر مدني
سُوَر مدني
(سورههاى نازلشده در مدينه يا پس از هجرت)
تعريف سور مدنى به سبب اختلاف در ضوابط مکّى و مدنى بودن نيز مختلف خواهد بود، که به طور اختصار بهآن اشاره مىشود:
١. سورههايى که پس از هجرت نازل شدهاند مدنى هستند؛ گرچه در مکه نازل شده باشند. اين قول مشهور و مبناى آن، زمان است.
٢. سورههايى که در مدينه نازل شدهاند، مدنى هستند. اين قول بر اساس معيار مکانى است.
٣. سورههايى که مخاطب آنها اهل مدينه است، مدنىاند و مخاطب خود را غالباً با «يا ايهاالذين آمنوا» خطاب کردهاند. اين قول کلّيّت ندارد و منسوب به ابنمسعود است.
ويژگىهاى سورههاى مدني:
١. تفصيل احکام الهى در آنها؛
٢. بيان داستان منافقان؛
٣. طولانى بودن اکثر سورهها و آيات آنها؛
٤. گفتوگو با اهل کتاب و دعوت آنان به اسلام.
سورههاى مدنى عبارتاند از:
بقره؛ آلعمران؛ نساء؛ مائده؛ انفال؛ توبه؛ رعد؛ حج؛ نور؛ احزاب؛ محمد؛ فتح؛ حجرات؛ رحمن؛ حديد؛ مجادله؛ حشر؛ ممتحنه؛ صف؛ جمعه؛ منافقون؛ تغابن؛ طلاق؛ تحريم؛ انسان؛ بيّنه؛ زلزله؛ نصر.
نيز ر.ک: سور مکى.
[١]معرفت ، محمد هادي ، ١٣٠٩ -١٣٨٥.;التمهيد فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ١٧٠
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٤٠
[٣]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٦٠٧
[٤]ابن طاوس ، علي بن موسي ، ٥٨٩ - ٦٦٤ق;سعدالسعود;صفحه (٢٨١-٢٨٢)
[٥]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه (١٨٧-١٩٤)
[٦]زنجاني ، ابو عبد الله بن نصر الله ، ١٣٠٩ - ١٣٦٠ق.;تاريخ القرآن;صفحه (١١-١٢)
[٧]زرقاني ، محمد عبد العظيم ، ١٩٤٨- م.;مناهل العرفان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه (٢٠٠-٢٠٤)
[٨]عطار ، داود;آشنايى باعلوم قرآن;صفحه ١٥٨