فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٢٩٢
خواتيم سُوَر
خواتم سُوَر
(خواتيم سُوَر)
(آيات پايانى سورههاى قرآن)
به آخرين آيه يا آيات سورههاى قرآن «خواتمالسُوَر» يا «خواتيمالسُوَر» مىگويند. پايان سورهها مانند آغاز آنها از حسن و زيبايى بىمانند برخوردار است و به خواننده گوشزد مىکند که کلام الهى در حال پايانگرفتن است.
ابنابىالاصبع گفته است: بايد گوينده سخنش را به زيباترين و شيواترين شکل پايان دهد؛ بهگونهاى که مخاطب منتظر ادامه سخن نباشد؛ زيرا چه بسا شنونده از همه گفتههاى او فقط آخرين سخن را به خاطر سپارد.
به طورکلى خواتم سورههاى قرآن شامل مباحثى همچون ادعيه، وصايا، فرايض، تهليل، مواعظ، وعد و وعيد و… است.
خواتيم سورهها به اعتبار موضوع عبارتند از:
خواتم تحريضى؛ خواتم تحميدى؛ خواتم تسليتى؛ خواتم تعظيمى؛ خواتم تهليلى؛ خواتم دعايى؛ خواتم فرائضى؛ خواتم مدحى؛ خواتم مواعظى؛ خواتم وصايايى؛ خواتم وعدى؛ خواتم وعيدى.
توضيح لازم ذيل هر يک از اين اصطلاحات آمده است.
ر.ک: خواتم سُوَر
[١]معرفت ، محمد هادي ، ١٣٠٩ -١٣٨٥.;التمهيد فى علوم القرآن;جلد٥;صفحه ٢٣٧
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٣;صفحه (٣٦٦-٣٦٨)
[٣]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه (١٨٢-١٨٦)