فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢١٩٣
ختم قرآن
ختم قرآن
(تلاوت قرآن از آغاز تا پايان)
«ختم» به معناى به پايان بردن يا مُهر نهادن بر چيزى و «ختم قرآن» به معناى تلاوت قرآن از آغاز تا پايان آن است.
از آغازين روزهاى انتشار اسلام عنوان «ختم قرآن» براى مسلمانان آشنا بوده است، و صحابه درباره چگونگى ختم قرآن و کمترين زمانى که مىشود قرآن را ختم کرد، از پيامبر گرامى اسلام (ص) پرسشهايى مىکردند و پاسخ مىشنيدند.
درباره کمترين زمان براى ختم قرآنکريم روايتهاى متعددى از پيامبر اکرم (ص) و ائمه (ع) در دست است که کمترين زمان مناسب براى ختم کامل قرآن را سه روز و بيشترين و بلندترين زمان را شش ماه دانستهاند.
بهاعتقاد زرکشى آمادگى و استعداد قاريان در بلندى و کوتاهى زمان ختم قرآن اثر دارد. مرحوم فيض کاشانى (ره) در کتاب شريف محجةالبيضاء مىفرمايد: براى بندگان سالک راه عمل، شايسته است قرآن را در يک هفته بخوانند؛ چنانکه در حديث وارد شده است؛ و آنهايى که سالک به اعمال قلب هستند و کارهاى فکرى دارند يا به نشر علم مشغولند، در يک ماه بخوانند؛ چنانکه در دو حديث وارد شده است؛ و اگر از اشخاصى است که در معانى قرآن زياد دقت مىکند، کمتر از اين کفايت مىکند؛ زيرا به تأمل و تکرار احتياج دارد و ميتواند حداقلِ وارد شده يعنى پنجاه آيه در روز را بخواند.
نيز ر.ک: آداب ختم قرآن
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ٤٧٠
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه (٣٦٠-٣٦٢)