فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٠٩١
حروف شفوي
حروف شفوي
(حروف تلفّظ شده با تکيه به لبها)
«شفه» به معناى «لب» است و «حروف شفوي» يا «شفهي» حروفى هستند که از محل لبها خارج مىشوند.
چهار حرف (ف - م - ب - و) را چون با اتکا به لبها تلفظ مىشوند «حروف شفوى» گفتهاند. اينک به مخارج هريک از اين حروف اشاره مىشود:
١. مخرج «ف»: بردن ديواره ميانى لب پايين به سر دندانهاى ثناياى بالا، بهگونهاى که به هم برسند و وصل شوند؛ مانند: «أف»؛
٢. مخرج «ب»: به هم رسيدن اندرون دو لب و جدا شدن آن دو از يکديگر مانند: «اب»؛
٣. مخرج «واو» غير مدي: ميان دو لب است؛ بهگونهاى که لبها بدون برخورد و اتصال به هم مانند غنچه جمع شود و از هواى ميان دو لب خارج گردد؛
٤. مخرج «ميم»: قسمت بيرونى دو لب است؛ بهطورى که به هم بچسبند و هوا در لبها و ناحيه خيشوم (بيني) حبس شود؛ مانند: «ام».
از ميان چهار حرف مذکور، دو حرف باء و ميم مورد اتفاق است و دو حرف ديگر اختلافي است.
[١]موسوي بلده ، محسن;حلية القرآن قواعد تجويد مطابق با روايت حفص از عاصم;جلد٢;صفحه ٤١
[٢]نصر ، عطيه قابل;غاية المريدفى علم التجويد;صفحه ١٢٨