فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٠٧٥
حروف اطباق
حروف مطبقه
(حروف اطباق)
(حروف داراى صفت اطباق (تفخيم و غلظت در تلفظ) )
حروف ٢٨ گانه عربى به لحاظ تفخيم يا ترقيق در تلفظ (داشتن صفت اطباق يا انفتاح) به دو دسته ميشوند:
١. «حروف مُطْبِقه»: حروفى هستند که هنگام تلفظ آنها زبان به شکل سقف دهان درآمده، به آن نزديک مىشود و با تفخيم و غلظت تلفظ مىشوند. به بيان ديگر، دهان حالت جمع شدن را پيدا ميکند و در وسط زبان حالت گودى پيدا ميشود. حروف مطبقه عبارتند از: (ص - ض - ط - ظ) . اطباق در «ط» بيشتر و در «ظ» کمتر از بقيه حروف است، و «ص» و «ض» اطباق متوسط دارند.
٢. «حروف منفتحه»: حروفى هستند که هنگام تلفظ، زبان از کام بالا جدا ميشود و حروف به نازکى ادا مىشوند. به بيان ديگر، دهان گشوده ميشود و زبان حالت عادى را دارد. غير از حروف مطبقه (ص، ض، ط، ظ) باقى حروف تهجى داراى صفت انفتاح بوده، از حروف منفتحه به شمار مىآيند.
نيز ر.ک: صفت اطباق، صفت انفتاح.
[١]محيسن ،محمدسالم;الرائدفى تجويدالقرآن;صفحه ٤٨
[٢]صبره،علي ،-١٩٤٨;العقدالفريدفى فن التجويد;صفحه (٤٣-٤٤)