فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١٨٤٢
تفصيل ( قرآن )
تفصيل ( قرآن )
(يکى از اوصاف قرآن)
برخى از دانشمندان تفصيل و مفصِّل را از جمله اوصاف قرآن برشمردهاند.
تفصيل به معناى جداکردن است. تفصيل کلام، روشنکردن آن است و نيز به معناى شرح و بيان به کار ميرود. اطلاق تفصيل و مفصِّل بر قرآن، به لحاظ بازکردن و توضيح مطالب (تقريباً مرادف تبيين) است؛ از اين جهت در ذيل آيات گاهى تعبير به تبيين و گاهى تعبير به تفصيل شده است.
در دو آيه از قرآن مجيد واژههاى تفصيل و مفصل درباره قرآن به کار رفته است:
١.((لَقَدْ كَانَ فِى قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّأُوْلِى الأَلْبَابِ مَا كَانَ حَدِيثًا يُفْتَرَى وَلَكِن تَصْدِيقَ الَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ))(يوسف// ١١١) ؛
٢.((أَفَغَيْرَ اللّهِ أَبْتَغِى حَكَمًا وَهُوَ الَّذِى أَنَزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتَابَ مُفَصَّلاً)…)((انعام// ١١٤) . )
مفاد اين دو آيه به گفته مفسران اين است که خداوند متعال قرآن را در حالى نازل کرد که تمام نيازمنديهاى تربيتى انسان و همه مسائل حلال و حرام در آن آمده است و از سويى نيز ميان حق و باطل، نور و ظلمت، و کفر و ايمان جدايى ميافکند.
[١]جلالي نائيني ، محمد رضا ، ١٢٩١ - ١٣٨٩.;تاريخ جمع قرآن;صفحه ١٥
[٢]جعفري ، يعقوب ، ١٣٢٥ -;سيرى درعلوم قرآن;صفحه ٦٥
[٣]قرشي بنابي ، علي اكبر ، ١٣٠٧ -;قاموس قرآن;جلد٥;صفحه ١٨٠
[٤]فخر رازي ، محمد بن عمر ، ٥٤٤ - ٦٠٦ق.;التفسيرالكبير;جلد١٨;صفحه ٢٢٨
[٥]زمخشري ، محمود بن عمر ، ٤٦٧ - ٥٣٨ق.;الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل;جلد٢;صفحه ٦٠
[٦]طبرسي ، فضل بن حسن ، ٤٦٨ - ٥٤٨ق;مجمع البيان فى تفسيرالقرآن;جلد٤;صفحه ١٤٢
[٧]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٣٢
[٨]شريفي،محمدحسين;شناخت نامهاى قرآن;صفحه ٧٩
[٩]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد١٠;صفحه ١٠١
[١٠]همان;جلد٥;صفحه ١١٤
[١٠]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد١١;صفحه ٢٨٠
[١١]همان;جلد٧;صفحه ٣٢٧
[١١]طبرسي ، فضل بن حسن ، ٤٦٨ - ٥٤٨ق;مجمع البيان فى تفسيرالقرآن;جلد٥;صفحه ٦٤٩