فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١٧٧٥
تفسير تابعين
تفسير تابعين
(آراى تفسيرى تابعين)
تابعين، ابتدا براساس قرآن کريم، سنت نبوي، اقوال صحابه و پس از آن، تدبر و تعقل خود در قرآن، قرآن را تفسير ميکردند.
در اين باره که حکم تفسير تابعان چيست و آيا جايى که نصى از کتاب، سنت و قول صحابى در دست نيست، قول تابعى ميتواند در تفسير قرآن معتبر باشد، به سه نظريه برميخوريم:
١. جواز مطلق؛
٢. عدم جواز مطلق؛
٣. قول به تفصيل: اگر تابعى در بيان مسئله تنها باشد و شاهد يا مؤيدى نداشته باشد قول وى مردود است؛ اما اگر تابعين بر يک قول اجتماع کنند، بيشک حجّت است. البته اگر دستهاى از تابعين بر مطلبى اجماع کنند و دستهاى ديگر بر خلاف آن، قول هيچکدام حجت نيست.
زرکشى ميگويد: از احمد بن حنبل دو قول در رجوع به اقوال تابعين نقل شده، و ابن عقيل هم قائل به منع رجوع شده و همين نظر از شعبة بن حجاج نقل شده، اما عمل مفسران بر خلاف اين است و در کتابهاى خود اقوال تابعين را حکايت ميکنند.
نيز ر.ک: تفسير عصر تابعين؛ مفسران تابعين.
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد٢;صفحه ١٥٨
[٢]ذهبي ، محمد حسين،-١٩٧٧م.;التفسيروالمفسرون;جلد١;صفحه (١٣١-١٣٢)
[٣]عك ، خالد عبد الرحمان;الفرقان والقرآن;صفحه (٣٤٥-٣٤٧)
[٤]عميدزنجاني ، عباسعلي ، ١٣١٦ -١٣٩٠.;مبانى وروشهاى تفسيرقرآن;صفحه ٥١
[٥]كمالي دزفولي ، علي ، ١٢٩٢ -;تاريخ تفسير;صفحه (٣٨-٥١)
[٦]معرفت ، محمد هادي ، ١٣٠٩ -١٣٨٥.;التفسيروالمفسرون فى ثوبه القشيب;جلد١;صفحه ٣١١