فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١٧٢١
تفاسير قرن چهاردهم قمري
تفاسير قرن چهاردهم قمري
در قرن چهاردهم هجرى گرايش گسترده به قرآن و ترجمه آن به زبانهاى مختلف سبب شد تفاسير فراوانى تأليف شود؛ با پارهاى از اين تفاسير آشنا ميشويم:
١. مفصّلالبيان فى علم القرآن اثر ملا آقا محمد تهرانى ساوجبلاغى (م١٣٠٠ق). اين تفسير؛ ترجمه و شرح تفسير مجمعالبيان طبرسى است.
٢. تفسير اصفهاني اثر شيخ محمدحسين ايوانکيفى اصفهانى (م ١٣٠٨ق). تفسيرى است حکمى و ناتمام به زبان عربي.
٣. أحسن القصص به زبان عربى از عليمحمد لکنهوى معروف به تاجالعلماء (م ١٣١٢ق) در تفسير سوره يوسف.
٤. کنزالتفاسير فى تفسير المفردات القرآنيه اثر شيخ على بن جعفر استرآبادى معروف به شريعتمدار (م ١٣١٥ق)، تفسيرى است به زبان عربى و با شيوه کلامي.
٥. تفسير القرآن الحکيم، تأليف مير محمد کريم فرزند مير جعفر علوى (زنده ١٣٢٢ق)، به زبان عربى و با شيوه استدلالي.
٦. برهان البيان بهقلم سيد ابوالقاسم لاهورى (م ١٣٢٤ق). وى به شرح آيه استخلاف از سوره نور پرداخته است.
٧. تفسير کاشاني اثر شيخ سليمان (م ١٣٥٠ق) تفسيرى است به زبانهاى عربى و فارسى و با استفاده از احاديث پيامبر (ص) و ائمه اطهار (ع).
٨. آياتالأحکام تأليف محمدحسين طباطبايى يزدى (متوفى ١٣٨٦ق) تفسيرى است عربى در يک جلد که به تفسير آيات فقهى قرآن پرداخته است.
٩. الفرقان فى تفسير القرآن نوشته محمد صادقى تهرانى (متولد ١٣٤٦ق) در سى جلد و به زبان عربي. تفسير مذکور به شيوه اجتماعى تربيتى تأليف شده است.
و از جمله تفاسير اهلسنت در اين قرن ميتوان به موارد ذيل اشاره کرد:
١. التيسير فى أحاديث التفسير اثر محمد مکى ناصرى مالکى (م ١٣٨٥ق) تفسيرى است موجز و به زبان عربى در شش جلد.
٢. کشفالأسرار النورانية القرآنية اثر محمد بن احمد اسکندرانى مصرى (م ١٣٠٦ ق)؛
٣. مراح لبيد لکشف معنى القرآن المجيد نوشته محمد بن عمر نووى جاوى (م ١٣١٦ ق)؛
٤. تفسير القرآن الکريم (المنار فى تفسير القرآن)، بخش اول (از ابتداى قرآن تا آيه ١٢٦ نساء) با انشاى شيخ محمد عبده (م ١٣٢٣ ق)، و بخش دوم (آيه ١٢٧ نساء تا آيه ٥٣ يوسف) تأليف شاگردش محمد رشيد بن على رضا قلموني، معروف به رشيدرضا (م ١٣٥٤ ق)؛
٥. تفسير مراغي نوشته احمد بن مصطفى مراغى (م ١٩٤٥ م).
نيز ر.ک: مفسران قرن چهاردهم.
[١]صدرحاج سيدجوادي ، احمد ، ١٢٩٦ -;دائرة المعارف تشيع;جلد٤;صفحه (٥٥٨-٥٧٥)
[٢]عقيقي بخشايشي ، عبد الرحيم ، ١٣٢٢ -١٣٩١.;طبقات مفسران شيعه;جلد٤;صفحه (٢٠٧-٤٩٤)
[٣]ايازي ، محمد علي ، ١٣٣٣ -;المفسرون حياتهم ومنهجهم;صفحه (٨٠٠١-٨٠٠٢)
[٤]شفيعي ، محمد;مفسران شيعه;صفحه (١٨٣-٢٠٢)