فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١٧٠٧
تفاسير صحابه
تفاسير صحابه
(روايات تفسيرى منقول از صحابه پيامبر (ص) )
عصر تدوين و تأليف کتابهاي تفسيري، پس از دوره صحابه پيامبر (ص) و تابعين شکل گرفت؛ از اين رو، روايات تفسيري صحابه بهصورت شفاهي و سينه به سينه به مفسران دورههاي بعد رسيده و در کتابهاي تفسيري ضبط شدهاند. در عصر صحابه که دوره آغاز تفسير و تبيين قرآن است، تفسيرها غالباً از محدوده نقل روايت و تبيين مختصر لغوي فراتر نرفته، درحقيقت گزارش روايات پيامبر (ص) است. در اين دروه، تفسير درحقيقت، شعبهاي از علمالحديث است؛ لذا اختلاف ميان مفسران اندک بوده و قرآن را با زمينههاي علمي (کلامي و…) تفسير نکردهاند و اجتهاد و استنباط و اظهارنظر کاملاً محدود بود.
منابع و مصادر تفاسير صحابه، علاوه برخود قرآن، سخنان پيامبر (ص) و اجتهاد و إعمال رأي شخصي با تکيه بر لغت و اشعار عرب و احياناً عالمان اهل کتاب بود.
نيز ر.ک: تفسير صحابه؛ مفسران صحابه؛ طبقات مفسران اهل سنت؛ طبقات مفسران شيعه.
[١]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٤;صفحه ٢٣٣
[٢]جلاليان،حبيب الله;تاريخ تفسيرقرآن كريم;صفحه (٦١-٦٨)و٤٦
[٣]ذهبي ، محمد حسين،-١٩٧٧م.;التفسيروالمفسرون;جلد١;صفحه (٣٢-٩٨)
[٤]كمالي دزفولي ، علي ، ١٢٩٢ -;تاريخ تفسير;صفحه (٢٦-٣٠)