فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١٦٦
آيات مكّي
آيات مكّي
(آيات نازل شده در مکه يا پيش از هجرت)
به دليل اختلاف در ضوابط مکى و مدني، تعريف آيات مکّى نيز دچار اختلاف شده است که به طور اختصار اشاره مىشود:
١. آياتى که پيش از هجرت نازل شده، مکى است؛ هر چند در مکه نازل نشده باشد (معيار زمانى) . اين قول مشهور است؛
٢. آياتى که در مکه نازل شده، مکى است؛ گرچه پس از هجرت نازل شده باشد (معيار مکانى) ؛
٣. آياتى که خطاب به اهل مکه است و غالباً با يا ايها الناس آمده، آيات مکى است (معيار خطابي) . اين قول کليت ندارد و به ابنمسعود منسوب است.
برخى از ويژگىهاى آيات مکى:
١. محور اساسى آيات مکى مسائل اعتقادى از قبيل توحيد و معاد و… است.
٢. بيشتر آيات مکى لحنى ملايم و نرم دارند.
٣. کوتاه بودن اکثر آيات و سورههاى مکى.
درباره تعداد آيات مکى ارقام ٤٦١٣و ٤٧٨٠ نقل شده است.
نيز ر.ک: تعداد آيات مکى؛ ضوابط مکى و مدنى؛ ضوابط شايع مکى و مدنى.
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه (١٨٧-١٩٢)
[٢]معرفت ، محمد هادي ، ١٣٠٩ -١٣٨٥.;التمهيد فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ١٢٩
[٣]اشيقر،محمدعلي;لمحات من تاريخ القرآن;صفحه ٣٣٤
[٤]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٣٦
[٥]زرقاني ، محمد عبد العظيم ، ١٩٤٨- م.;مناهل العرفان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٣٠٧