فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١٤٩١
ترجمههاي تركي اسلامبولي قرآن
ترجمههاي تركي اسلامبولي قرآن
(قرآن ترجمه شده به زبان ترکى استامبولي، از زبانهاى ترکى «اوغوز»)
قديمترين ترجمه ترکى شناختهشده از قرآنمجيد، به زبان ترکى «اوغوز» است. ترکى اوغوز ريشه ترکى ترکمني، آذرى و عثمانى است. از ترکى عثمانى نيز ترکى جديد به نام ترکى استانبولى پديد آمده است. اين ترجمه در آغاز امپراتورى عثمانى در سال ٧٣٤ق بهدست شخصى به نام محمد پسر حاج دولتشاه شيرازى انجام گرفته است. ميان کتابهاى خطى موزه «قونيه» نيز چند ترجمه قرآن به زبان ترکى استانبولى هست که ترجمههاى ذيل از آن دستهاند:
١. ترجمه خضر بن شاهين که در عهد سلطانمراد دوم (٨٢٤ - ٨٥٥ ق) انجام يافته است؛
٢. ترجمه حسين بن حسن در سال ٩٦٥ق؛
٣. ترجمه محمد بن يوسف آغرى برز در سال ٩٦٨.
پس از آن نيز کمکم در طول دوره حکومت عثمانى ترجمههاى فراوان ديگرى به بازار آمد که در مجموع به بيش از شصت ترجمه مىرسد. پس از انقراض خلافت عثماني، حرکت ترجمه در ترکيه به علل مختلف رشد چشمگيرى داشته است؛ بهگونهاى که تعداد ترجمههايى که پس از اعلان جمهوريت از سال ١٩٢٣م تاکنون نگارش يافته، بيش از ترجمههاى دوره عثمانى است. يکى از علتهاى آن، احساس نياز به ترجمه ترکى (با توجه به تغيير خط از عربى به لاتين و از رونق افتادن مکتبها) و برداشتن موانع و محدوديتهاى قانونى و رشد گرايشهاى ملى است.
ترجمههاى ترکى استانبولى موجود در مرکز ترجمه قرآنمجيد، بيش از ٧٤ ترجمه کامل و نُه ترجمه گزيده است.
[١]بي آزار شيرازي ، عبد الكريم ، ١٣٢٣ -;ترجمه آوايى,تفسيرپيوسته وتاويل قرآن به قرآن ناطق;صفحه ١٥٧
[٢]سلماسي زاده،جواد،١٢٩٥-;تاريخ ترجمه قرآن درجهان;صفحه ٨٠
[٣]جمعي از محققان;مجله ترجمان وحى;جلد٤;صفحه ٣٨