فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١٤٤٣
ترتيب مصاحف عثماني
ترتيب مصاحف عثماني
(ترتيب چينش سورهها در مصاحف جمعآورى شده توسط عثمان)
ترتيب قرآنهاى عثمانى که همان ترتيب رايج در روزگار ما است، براساس ترتيب مصاحف صحابه بهويژه مصحف ابىبنکعب - با اختلافهايى اندک - صورت گرفته است که قاعده کلى آن، جلوانداختن سورههاى بلند (طوال) بر سورههاى کوتاه (قصار) بود؛ اما توقيفى يا اجتهادى بودن ترتيب مصاحف صحابه، مورد اختلاف محققان است.
غانم قدورىالحمد ضمن پذيرش اين مطلب که اساس و ترتيب قرآن - از جمله ترتيب مصحف عثمانى - به طور روشن معلوم نيست، شواهدى روايى براى توقيفى بودن ترتيب آيات و سورهها ذکر کرده، و در پايان خاطرنشان مىکند که در سخنگفتن از ترتيب آيات و سورهها، وحدت موضوع و اسلوب را که در بسيارى از سورهها هست، نبايد از نظر دور داشت؛ و اين چيزى است که هرگونه احتمالى را درباره اين که ترتيب سورهها از اجتهاد اصحاب بوده است نفى مىکند….
نيز ر.ک: ترتيب قرآن؛ ترتيب سور؛ مصاحف عثمانى.
[١]معرفت ، محمد هادي ، ١٣٠٩ -١٣٨٥.;التمهيد فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٣٥٠
[٢]زرقاني ، محمد عبد العظيم ، ١٩٤٨- م.;مناهل العرفان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٣٥٣
[٣]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٢١٦
[٤]حمد،غانم قدوري;رسم المصحف دراسة لغويه تاريخيه;صفحه ١١٩