فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١٤
آسمان دنيا
آسمان دنيا
(نزديک ترين آسمان به زمين و محل نزول دفعي قرآن بنابر يک قول)
آسمان دنيا (سماء الدنيا) از تعابير مورد استعمال در قرآن (صافات: ٦؛ فصّلت: ١٢) و احاديث است. در علوم قرآن، در بحث از کيفيت انزال قرآن، بنابر قولي که سيوطي آن را اصحّ و اشهر ميداند، قرآن را داراي دو نزول دانستهاند: نزول جمعي و به صورت يکپارچه به آسمان دنيا در شب قدر، و پس از آن، نزول تدريجي در طول مدت رسالت بر قلب پيامبر (ص) . مفسران سني و شيعي نيز معمولا ذيل آيه ١٨٥ سوره بقره و آيه ٣ سوره دخان نزول دفعي قرآن به آسمان دنيا را از ابن عباس نقل ميکنند.
از محل نزول دفعي قرآن در آسمان دنيا در بعضي احاديث شيعي- مثل حديث منقول از امام صادق (ع) - به بيت المعمور، و در منابع سني به بيت العزّة تعبير شده است.
برخي از دانشمندان علوم قرآني حکمت نزول دفعيِ مجموع قرآن به آسمان دنيا را تفخيم و بزرگداشت خاتم انبياء و کتاب وي- در مقايسه با ساير انبياء و امت ها- دانستهاند.
نيز ر.ک: نزول دفعي
[١]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه (١٤٦-١٥٠)
[٢]طوسي ، محمد بن حسن ، ٣٨٥ - ٤٦٠ق.;التبيان فى تفسير القرآن;جلد١٠;صفحه ٣٨٤
[٣]قرشي بنابي ، علي اكبر ، ١٣٠٧ -;تفسيراحسن الحديث;جلد١;صفحه ٣٤٣
[٤]بيضاوي ، عبد الله بن عمر ، - ٦٨٥ق.;تفسيرالبيضاوى(انوارالتنزيل واسرارالتاويل);جلد١;صفحه ١٢٥