فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١٣٦٠
تجريد
تجريد
(انتزاع شبيه از شيء داراى صفت خوب يا بد، براى مبالغه در آن وصف)
«تجريد» آن است که از شىء نيکو يا پليد، شىء ديگرى مانند او انتزاع و درباره او صحبت شود تا در آن صفت مبالغه کرده باشد؛ مانند:
١.((ذَلِكَ جَزَاء أَعْدَاء اللَّهِ النَّارُ لَهُمْ فِيهَا دَارُ الْخُلْدِ...) ؛ )آرى سزاى دشمنان خدا همان آتش است كه در آن منزل هميشگى دارند (فصلت// ٢٨) .
در اين آيه، گويا جهنمى وجود دارد و دار خلدى هم در آن است؛ درحالىکه خود جهنم، دارالخلد است، و از جهنم، دارالخلد انتزاع شده است.
٢.((إِنَّ فِى خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لآيَاتٍ لِّأُوْلِى الألْبَابِ) ؛ )مسلما در آفرينش آسمانها و زمين و در پى يكديگر آمدن شب و روز براى خردمندان نشانههايى [قانع كننده] است (آلعمران// ١٩٠) .
ظاهر آيه اين است که در عالم، آياتى وجود دارد؛ درحالىکه خود عالم، آيه آشکار است.
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد٣;صفحه ٤٤٨
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٣;صفحه ٣٠٧
[٣]بستاني ، بطرس ، ١٨٩٨ - ١٩٦٩;محيط المحيط قاموس مطول للغة العربية;صفحه ١٠٠