فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١١٤
آيات عصمت انبياء
آيات عصمت انبياء
(آيات دالّ بر مصونيت پيامبران از هر لغزش و خطا)
لفظ عصمت با تمام مشتقاتش سيزده بار در قرآن آمده است. اين لفظ از نظر ريشهشناسى بيش از يک معنا ندارد و آن نگاهدارى و بازدارى بوده و در قرآن نيز به همين معنا به کار رفته است. و در اصطلاح، يک حالت راسخ نفسانى و يک نيروى باطنى است که معصوم را از ارتکاب گناه به صورت مطلق و حتى از انديشه درباره گناه بازمىدارد.
البته مقام عصمت تنها به معناى مصونيت از ارتکاب گناه نيست؛ بلکه شاخه مهم ديگر آن مصونيت از هرگونه خطا و لغزش و انحراف و گمراهى است.
اين دو شاخه اصلى عصمت نيز هر کدام شاخههاى مختلفى دارد؛ مانند:
١. عصمت از گناهان کبيره و صغيره پيش از نبوت و پس از آن؛
٢. مصونيت از خيانت در ابلاغ وحى و رسالت؛
٣. مصونيت از خطا در اعمال دنيوى و شخصي.
آيات: ١٢٤ و ٢١٣ سوره بقره، ٧ سوره حشر، ٦٥ و ٨٠ سوره نساء، ٢١ و ٣٣ و ٦٤ سوره احزاب، ٩ سوره انعام، ٣ و ٤ سوره نجم، ١ و ٢ سوره فتح و… به دليل اين که بر عصمت انبيا دلالت دارند، آيات عصمت ناميده ميشوند.
اما در برخى آيات به لغزش برخى از انبيا اشاره شده است که مفسران آنها را به ترک اولى تفسير و تأويل کردهاند.
[١]سبحاني ، جعفر ، ١٣٠٨ -;منشور جاويد قرآن;جلد٥;صفحه (٤-٦٦)
[١٠]همان;جلد١٠;صفحه (١٤٩-١٨٧)
[٢]قرشي بنابي ، علي اكبر ، ١٣٠٧ -;قاموس قرآن;جلد٥;صفحه ٨
[٣]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد٢;صفحه (١٣٣-١٣٩)
[٤]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;پيام قرآن , روش تازه اى درتفسير موضوعى قرآن;جلد٧;صفحه (٧٥-١٧٣)
[٥]معرفت ، محمد هادي ، ١٣٠٩ -١٣٨٥.;التمهيد فى علوم القرآن;جلد٣;صفحه (٤٣٣-٤٦٠)