فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١٠٣٤
اعجاز تصويري قرآن
اعجاز تصويري قرآن
(معجزهبودن قرآن از جهت تصوير لفظيِ معانى عميق و حالات نفسانى)
«اعجاز تصوير قرآن» يعنى قرآن سنگينترين مفاهيم معنوى و پيچيدهترين و ناشناختهترين معانى و همچنين حالات نفساني، حوادث و صحنههاى گوناگون را به کمک الفاظ در فکر و خيال انسان به تصوير کشيده است، و چنين کارى از فکر بشر عادى خارج است. برخى از ادوات مورد استفاده قرآن در اين اسلوب عبارتند از:
١. تعميم خطاب: قرآن کريم خطاب را متوجه شخص معينى نکرده است؛ چون مىخواهد صورت واقعه و حادثهاى را در ذهن شنونده به تصوير بکشد که هرکس دچار چنين حالتى شود، مشمول اين خطاب مىشود؛ مانند:((أَلَمْ تَرَ إِلَى الْمَلإِ مِن بَنِى إِسْرَائِيلَ مِن بَعْدِ مُوسَى)…)((بقره// ٢٤٦) . شروع اين آيه با استفهام است تا حادثه را در ذهن مخاطب، زنده و مجسم کند تا خود مخاطب به تصديق و تکذيب يا مدح و ذم آن بپردازد. )
٢. استعمال ظرف زمان (اذ) درسياق قصهها و حوادث گذشته و آينده:((وَإِذِ اسْتَسْقَى مُوسَى لِقَوْمِهِ)…)((بقره// ٦٠) . «اذ» در اين آيه، از ادوات تصوير است؛ يعنى آوردن «اذ» براى به يادآوردن حادثهاى است که در زمان موسى (ع) رخ داد.)
[١]قطب ، سيد ، ١٩٠٦-١٩٦٦م.;التصويرالفنى فى القرآن;صفحه ٦٠
[٢]عتر،حسن ضياءالدين;المعجزة الخالدة;صفحه ٢٤٢
[٣]ميرزاخاني ، حسين;هنرتعبيردرقرآن;صفحه ٦