فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٣٤ - عَيّوق
صحّت تيمّم با غبار مشروط به اين است كه جمع كردن غبارها به صورت خاك ممكن نباشد، وگرنه واجب است غبارها به صورت خاك جمع شوند و تيمّم با آن انجام گيرد.[٥]
چنانچه در ظاهر اشيا غبارى وجود نداشته باشد، آيا واجب است كارى كند تا غبار نمايان شود و سپس بر آن تيمّم كند؟ مسئله محل بحث و اختلاف است.[٦]
صلات: فوت كردن محل سجده براى زدودن گرد و غبار از آن كراهت دارد.[٧] برخى، كراهت را اختصاص به صورتى دادهاند كه نمازگزارى در كنار انسان باشد و او بر اثر بلند شدن گرد و غبار به سبب فوت كردن اذيت شود؛[٨] ليكن برخى در اين صورت، كراهت را شديدتر دانستهاند.[٩]
صوم: در اينكه رساندن غبار غليظ به حلق موجب بطلان روزه مىشود يا نه و بنابر قول نخست، آيا علاوه بر قضا، موجب ثبوت كفّاره نيز مىشود يا نه؟ در هر دو صورت، مسئله محل اختلاف است. مشهور رساندن غبار غليظ به حلق را موجب بطلان روزه مىدانند.[١٠]
برخى، رساندن غبار رقيق را نيز موجب بطلان روزه دانستهاند، مگر آنكه خود دارى از آن دشوار باشد[١١] (روزه).
[١]النهاية / ٤٩ ؛ مختلف الشيعة ١ / ٤١٩ ـ ٤٢١
[٢] مدارك الاحكام ٢/ ١٩٩ ـ ٢٠٠ ؛ الحدائق الناضرة ٤/ ٢٩٧ ـ ٢٩٨
[٣] الحدائق الناضرة ٤/ ٣٠٦ ـ ٣٠٧ ؛ مستمسك العروة ٤/ ٣٧٩ ـ ٣٨١
[٤] مصباح الهدى ٧/ ٢٤٣
[٥] العروة الوثقى ٢/ ١٩٤ [٦]الحدائق الناضرة ٤/ ٣٠٦ ؛ جواهر الكلام ٥/ ١٤٦ ـ ١٤٧ ؛ مصباح الهدى ٧/ ٢٤٣
[٧] المبسوط ١/ ١١٨ ؛ المعتبر ٢/ ٢١٨ و ٢٦١ ـ ٢٦٢ ؛ توضيح المسائل مراجع ١/ ٥٩٢ م ١٠٩٢
[٨] النهاية/ ٧٤
[٩] الحدائق الناضرة ٨/ ٣٢٤ ـ ٣٢٥
[١٠] ١٣/ ٧٢
[١١] جامع المقاصد ٣/ ٧٠ ؛ الروضة البهية ٢/ ٨٩ ـ ٩٠ .
غبطه
غبطه: حسن حال و سرور/ مصلحت و منفعت/ آرزوى نعمتى همانند آنچه ديگرى دارد، براى خود.
غبطه در لغت به معناى حسن حال و سرور و نعمت آمده و در اصطلاح عبارت است از آرزوى داشتن نعمتى همانند آنچه به ديگرى داده شده است، بدون آنكه در انديشه زوال آن از ديگرى باشد. اين ويژگى آخر، غبطه را از حسد متمايز مىسازد؛