فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٣٩ - غيله٨٥٩٢ اغتيال
ليكن غير آنان از فقها كه متعرض بحث شدهاند، هيچ كدام جمع را حرام ندانستهاند؛ هرچند قائل به كراهت آن شدهاند[٥]
آيا حرمت يا كراهت جمع شامل همه فرزندان حضرت فاطمه عليها السّلام مىشود، هرچند نسبت آنان از طرف مادر باشد يا اختصاص به فرزندانى دارد كه از طرف مادر و پدر و يا پدر منتسب به آن حضرتاند؟ جمعى قول دوم را برگزيدهاند.[٦] برخى نيز قائل به قول نخست شدهاند.[٧]
بنابر قول به حرمت، آيا علاوه بر حرمت، عقد نيز باطل است يا عقد صحيح مىباشد؟ مسئله محل اختلاف است.[٨]
وقف: مالى كه بر علويان وقف شده؛ اعم از فاطمى و غير فاطمى است و همه به طور مساوى از آن بهرهمند مىگردند.[٩]
[١]منهاج الصالحين (خويى) ١/ ٣٤٨
[٢] مستمسك العروة ١٤/ ٢٦٢
[٣] الرسائل الفقهية (وحيد بهبهانى) ١/ ١٦٧ ؛ جواهر الكلام ٢٩/ ٣٩٢
[٤] الدرر النجفية ١/ ٢٣٥ ـ ٢٤٨
[٥] جواهر الكلام ٢٩/ ٣٩٢ ؛ العروة الوثقى ٥/ ٥٦١ ؛ مستمسك العروة ١٤/ ٢٦٢ ؛ منهاج المؤمنين ٢/ ٢١٨ ؛ صراط النجاة ٢/ ٣٥٦ ؛ مهذب الاحكام ٢٤ / ١٦٥
[٦] العروة الوثقى ٥ / ٥٦١
[٧] موسوعة الخوئى ٣٢/ ٣٦٤
[٨] العروة الوثقى ٥/ ٥٦٢
[٩] كتاب السرائر ٣/ ١٦٣ .
فاقد تميز تمييز
فاقد طهورين
فاقد طَهورَين: فاقد آب و خاك.
فاقد طهورين به كسى اطلاق مىشود كه نه براى وضو و غسل آب در اختيار دارد و نه براى تيمّم خاك و مانند آن از آنچه تيمّم بر آن صحيح است.[١] از احكام آن در باب صلات و صوم سخن گفتهاند.
حكم تكليفى: در وظيفه فاقد طهورين نسبت به نماز اختلاف است. برخى، نماز را ساقط دانسته و گفتهاند: نماز مطلقا؛ اعم از ادا و قضا بر فاقد طهورين واجب نيست.[٢] برخى اداى نماز را ساقط دانسته؛ ليكن قضاى آن را پس از بر طرف شدن عذر واجب دانستهاند.[٣] اين قول به مشهور متأخران[٤]بلكه مشهور فقها[٥] نسبت داده شده است.
برخى گفتهاند: بر فاقد طهورين واجب است به مقدار نماز ذكر خدا بگويد و اين عمل از نماز؛ اعم از ادا و قضا كفايت مىكند؛ اما اگر به مقدار نماز ذكر نگويد، قضاى نماز بر او واجب خواهد بود.[٦]