ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ١١٠ - فصل در اينكه دل مانند بنايى است كه درهاى متعدد داشته باشد

سه قسم است: يكى دلى است كه سرنگون شده هيچ خيرى‌[١] را ضبط نمى‌كند و آن دل كافر است. (و دوم دلى است كه در او نقطه سياهى پيدا شده و خير و شرّ در او با يكديگر مجادله مى‌نمايند، پس هرگاه اثر سياهى بر سفيدى زياده باشد شرّ بر خير غالب مى‌شود و هرگاه اثر سفيدى بر سياهى زايد باشد خير بر شرّ غالب مى‌گردد)[٢]. و سيُم‌[٣] دلى است كه درهاى خير بر وى گشاده و چراغهاى هدايت در او افروخته و[٤] شعله‌[٥] نور او تا روز قيامت خاموش نمى‌شود و آن دل بنده مؤمن‌[٦] است‌[٧].

و حضرت امام جعفر صادق ٧ فرمودند: ساعتى از ساعتهاى شب و روز مى‌باشد كه در دل نه ايمان مى‌باشد و نه كفر، و دل در آن وقت مانند جامه‌اى است كهنه. بعد از آن فرمودند به آن شخصى كه حاضر بود: آيا نمى‌يابى اين حالت را در خود؟ آنگاه فرمودند كه: بعد از آن نقطه و نشانى از جانب خداى عزّ وجلّ در دل پيدا مى‌شود به آنچه خواهد از كفر و از[٨] ايمان‌[٩].

فصل [در اينكه دل مانند بنايى است كه درهاى متعدّد داشته باشد]

بدان به تحقيق كه دل مانند بنايى است كه درهاى متعدّد داشته باشد و از هر درى خبرها به آن خانه وارد شود، يا مانند نشانه‌اى است كه از اطرافْ تيرها به آن رسد، يا مانند آينه‌اى نصب شده كه انواع صورتهاى مختلف بر او گذرد و تازه به تازه در او صورتى ديده شود، يا مانند حوضى است كه نهرهاى متعدّد داشته‌[١٠]، از هر نهرى آبهاى مختلف در او فرو ريزد.

[١] - خيرى/a چيز.s چيزى.

[٢] - ميان پرانتز ازa افتاده است.

[٣] - سيُم/a دوم!

[٤] -a s - و.

[٥] -s + و.

[٦] - مؤمن/a مؤمنى.

[٧] - الكافي ٢: ٤٢٣ ح ٣. معاني الأخبار: ٣٩٥ ح ٥٠.

[٨] -s a - از.

[٩] - الكافي ٢: ٤٢٠ ح ١.

[١٠] -a + باشد.