ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٨٨ - فصل در راه فهميدن اعتقادات
جابر مىگويد كه گفتم: يا رسول اللَّه! آيا شيعيان[١] در غيبت او به آن منتفع خواهند شد؟ فرمودند: بلى، به حقّ آن كسى كه مرا به پيغمبرى فرستاده شيعيان از نور او چراغها خواهند افروخت و در غيبت او از دوستدارى آن منتفع خواهند[٢] شد مانند انتفاع بردن مردم از آفتاب اگرچه ابرى آن را پوشيده باشد. اى جابر! اين امر از سرّهاى پنهان و علمهاى نهان[٣] خداى عزّ وجلّ است، پس پنهان بدار اين را مگر از كسانى كه اهل آن باشند[٤].
فصل [در راه فهميدن اعتقادات]
بدان كه مردم در فهميدن اعتقادات و قبول كردن آنها متفاوتند[٥] و مرتبه بعضى فوق مرتبه[٦] ديگر مىباشد و[٧] هيچ كدام در يك درجه نيستند. و شكّى نيست كه خداى تعالى تكليف نموده بندگان را به قدر عقل و فهم و طاقت ايشان.
حضرت امام محمّد باقر ٧ فرمودند: به درستى كه مؤمنان مراتب بىشمار دارند: بعضى بر يك مرتبه از مراتب[٨] ايمانند و[٩] بعضى بر دو مرتبه و بعضى بر سه[١٠] و بعضى بر چهار و بعضى بر پنج و بعضى بر شش و بعضى بر هفت. و اگر خواهى كه بار كنى بر كسى كه يك مرتبه از ايمان دارد دو مرتبه از آن را توانايى نخواهد داشت. و اگر بار كنى بر صاحب دو مرتبه سه مرتبه ايمان را توانايى نخواهد داشت. و حديث را تا آخر ذكر فرمودند[١١].
[١] -a + او.
[٢] - خواهند/s m خواهد.
[٣] -a s - نهان.
[٤] - كمال الدين: ٢٥٣ ح ٣. كشف الغمّة ٣: ٣١٤. عوالي اللئالي ٤: ٨٩ ح ١٢٠.
[٥] - متفاوتند/s a به تفاوتند.
[٦] -s - فوق مرتبه.a + بعضى.
[٧] - و/a بعضى ديگر اعلا بر بعضى مىباشد.
[٨] -a - مراتب.
[٩] -s - بعضى بر يك ... و.
[١٠] -a s + مرتبه.
[١١] - الكافي ٢: ٤٥ ح ٣.