ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٥٣٣ - باب هفتم در حج و زيارت مشاهد مشرفه است

و اين همه از براى آن است كه مبالغه‌[١] بندگان در رقّيّت‌[٢] و بندگى بيشتر و تصديق و فرمانبردارى ايشان تمامتر باشد. و از براى اين است كه عملى چند مقرّر فرموده‌اند كه نفسها انسى به آنها نگرفته‌اند[٣] و عقلها به معناهاى آن راه نبرده‌اند، مثل رمى جَمره‌ها به سنگها و مكرّر تردّد نمودن در ميان صفا و مروه.

و به امثال اين اعمال كمال رقّيّت‌[٤] و عبوديّت ظاهر مى‌شود؛ زيرا كه زكات همراهى است با فقرا و وجه آن معلوم است و عقل به آن مايل است. و روزه باعث شكستن شهوت‌[٥] است كه دشمن خداست. و به بازماندن از شغلها فارغ مى‌توان شد از براى عبادت، و ركوع و سجود در نماز تواضعى است از براى خدا به افعالى كه هيأت تواضعند و نفسها را با تعظيم خدا كردن انسى هست. و امّا تردّدهاى سعى و رمى جمره نه نفس را از آن بهره‌اى و نه طبع را به آن انسى و نه عقل را به‌[٦] پى بردن به معناهاى آنها راهى است، پس اتيان به آنها نمودن باعثى ندارد مگر محضِ امر و قصد فرمانبردارى از آن راه كه امر خداست و متابعت آن واجب است و عقل از تصرّف در اين معزول است و نفس و طبع را به آن انسى نيست؛ زيرا كه هرچه را عقل به معناى آن مى‌رسد طبع ميلى به آن مى‌نمايد و ميلْ معينى‌[٧] بر آن كار و باعث بر آن مى‌باشد و در آن صورت دور مى‌باشد كه كمال رقّيّت و عبوديّت ظاهر شود. و از براى اين است كه حضرت پيغمبر ٦ در خصوص حجّ فرمودند:

«لبّيك بحجّة حقّاً تعبّداً و رقّاً»[٨]

يعنى اجابت مى‌كنم تو را به گزاردن حجّ از راه آنكه حقّ است و از راه عبوديّت و رقّيّت. و آن حضرت اين را در نماز و غير آن نفرمودند.

[١] -a s + كنند با اعتراف.

[٢] - رقّيّت/s a رغبت.

[٣] - نگرفته‌اند/a گرفته‌اند!

[٤] - رقّيّت/a رغبت.

[٥] - شهوت/a s شهوتى.

[٦] -s - به.

[٧] - معينى/a معين.

[٨] - مجمع الزوائد ٣: ٢٢٣ با اندكى تفاوت. كنز العمّال ٥: ١٤٩ ح ١٢٤١٦ و ١٢٤١٧.