ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٤٣٥ - فصل در خشوع در نماز

و وقتى آن حضرت را حالتى در اثناى نماز رو داد[١] تا آنكه بر خاك افتادند و بيهوش شدند. و هنگامى كه به هوش آمدند و سؤال اين حالت از ايشان شد فرمودند:

مكرّر اين آيه را بر دل خود مى‌خواندم تا آنكه از قايلش- كه خداى عزّ وجلّ باشد- شنيدم و جسم من تاب مقاومت معاينه قدرت الهى ننمود.

و گفته‌اند كه: زبان مبارك حضرت امام در آن حالت مانند شجره طور بود كه گفت:

«إِنِّي أَنَا اللَّهُ» يعنى به درستى كه منم خداى‌[٢] سزاوار پرستش.

نيز آن حضرت فرمودند: امّيد به خدا و ترس از آن در دلى جمع نمى‌شود مگر آنكه بهشت از براى وى‌[٣] واجب مى‌شود. و هرگاه نماز گزارى روى دل را به خداى عزّ وجلّ كن چرا كه هيچ بنده مؤمنى نيست كه در نماز و دعا روى دل را به خدا كند مگر آنكه خداى عزّ وجلّ روى دلهاى مؤمنان را به سوى او مى‌كند و با وجود محبّت ايشان با وى او را داخل بهشت مى‌سازد[٤].

و حضرت امام جعفر صادق ٧ فرمودند: به درستى كه از نماز بنده بلند مى‌شود نصف و ثلث و ربع و خمس آن و هيچ از براى او بلند نمى‌شود مگر قدرى كه به دل اقبال به آن كرده باشد. و از براى اين مأمور به نوافل شدند كه جبر نقصان آنچه از نماز واجبى‌[٥] بدون حضور قلب شده باشد به حضورى كه در نوافل متحقّق شده باشد بشود[٦].

فصل [در خشوع در نماز]

اگر كسى گويد كه‌[٧]: آنچه از اين آيات و اخبار مستفاد]m .b ٠٠١[ مى‌شود آن است‌

[١] - داد/a داده.

[٢] -a + عزّ.

[٣] - وى/a s او.

[٤] - كتاب من لا يحضره الفقيه ١: ٢٠٩ ح ٢٦٣.

[٥] -s a + كه.

[٦] - الكافي ٣: ٣٦٣ ح ٢. علل الشرائع ٢: ٣٢٨ ح ٢. تهذيب الأحكام ٢: ٣٤١ ح ١.

[٧] -a s - كه.