ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٢٥٥ - فصل در سخاوت و بخل

و نيز فرمودند: تمامى زهد در دو كلمه از قرآن جمع است، خداوند عالميان فرموده‌[١]: «لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى‌ ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ»[٢] يعنى تا آنكه غمگين نشويد بر آنچه از شما فوت شده و خوشنود نگرديد به آنچه به شما رسيده. و هركه بر گذشته غمگين نشود و به‌[٣] آينده خوشنود نگردد چيزى از زهد را فوت نساخته. پس آن حضرت فرمودند: به زندگانى خود[٤] قسم كه اين آيه در معناى زهدْ تمام است‌[٥].

فصل [در سخاوت و بخل‌]

بدان كه از ثمره زهد سخاوت است و از ثمره رغبت در دنيا بخل است؛ پس اگر مال نباشد سزاوار از براى بنده قناعت است و اگر[٦] موجود باشد سزاوار حالت سخاوت و احسان به معروف است زيرا كه‌]m .b ٩٥[ سخاوت از اخلاق انبياست و اين اصلى از اصول نجات است. و از اين معنا تعبير كرده است حضرت پيغمبر ٦ كه فرموده: سخاوت و[٧] بخشندگى درختى از درختان بهشت است و شاخه‌هاى آن درخت بر زمين آويخته شده؛ پس هركه شاخى از آن درخت را بگيرد مى‌كشاند او را به بهشت‌[٨].

و فرمودند: جبرئيل مى‌گفت كه: خداى عزّ وجلّ مى‌فرمايد كه: اين دين دينى است كه من از براى خود پسنديده‌ام و اصلاح نمى‌كند اين دين را مگر سخاوت و حُسن خلق؛ پس تا استطاعت داريد حرمت بداريد دين را به اين دو[٩].

[١] - فرموده/s a فرمودند.

[٢] - حديد: ٢٣.

[٣] - به/a بر.

[٤] - خود/s a خودم.

[٥] - نهج البلاغة ٤: ١٠٢ ح ٤٣٩. روضة الواعظين: ٤٣٤.

[٦] -a + مال.

[٧] - و/s a به.

[٨] - قرب الإسناد: ١١٧ ح ٤٠٩. أمالي الطوسي: ٤٧٤ ح ٥ هر دو با تفاوت. مشكاة الأنوار: ٤٠٦.

[٩] - تحف العقول: ٤٥. كنز العمّال ٣: ١٨ ح ٥٢٣٥.