ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٠٢ - باب دوم در رضا و شكر است

باقى نمى‌ماند مگر مدّت حيات دنيا و حاصل شده است از براى او چيزى كه هميشه بعد از مرگ باقى خواهد بود، و هركه خسيسى را بدهد و نفيسى‌[١] را[٢] به عوض بگيرد گنجايش ندارد[٣] كه غمگين شود از براى فوت شدن خسيسى‌[٤]. و سزاوار آن است كه اين باعث را آهسته عادت بدهد بر غالب شدن بر باعث هَوى‌ به تدريج تا لذّت غالب شدن بر آن را بيابد و جرأت به هم رساند و قوّتش در غالب شدن زياده شود، زيرا كه ملاحظه و ممارست عملهاى شاقّه نمودن قوّتهايى را كه از آن عمل صادر مى‌شود محكم‌تر مى‌نمايد. و هركه خود را عادت دهد بر مخالفت هَوى‌ البته هرگاه كه خواسته باشد بر آن غالب مى‌شود.

و بدان كه اگر معارضه نمودن با باعث هَوى‌ به تعب و مشقّت باشد او را تَصبُّر مى‌نامند. و اگر به آسانى باشد او را صبر مى‌خوانند. و اگر اندك تعبى داشته باشد او را رضا مى‌گويند. و اگر لذّت از آن برمى‌دارد او را شكر مى‌نامند؛ و لذّت برداشتن به اين مى‌شود كه از حظهاى نفس غافل شود و خود را به ياد خدا ببندد[٥] و فرقى ميان لذّت و الم نكند.

باب دوم: در رضا و شكر است‌

و رضا عبارت است از ترك اعتراض وخشمناكى، خداى عزّ وجلّ فرموده: «رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ»[٦] يعنى خدا از ايشان راضى است و[٧] ايشان از خدا راضيند.

و حضرت پيغمبر ٦ از بعضى از اصحاب سؤال كردند كه: چه حالت داريد؟

گفتند كه: مؤمنيم. فرمود[٨]: علامت ايمان شما چيست؟ گفتند كه: صبر مى‌كنيم در نزد

[١] - نفيسى/a نفيس.

[٢] -a s - را.

[٣] - ندارد/s آن دارد!

[٤] - خسيسى/s a خسيس.

[٥] - ببندد/a بيند.

[٦] - مائده: ١١٩.

[٧] -s - و.

[٨] - فرمود/s a فرمودند.