ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٠٦ - فصل حب و صبر موجب رضا مىشوند
امرى شود و به تمامى متوجّه آن گردد ادراك امرى ديگر نمىكند. و همچنين عاشقى كه تمامى همّت[١] آن مستغرق مشاهده معشوق يا محبّت]m .a ١٧[ آن باشد گاه مىباشد كه چيزها به او[٢] مىرسد كه بايد متألّم يا غمگين شود و چون محبّت بر دلش مستولى مىباشد احساس به الم[٣] و غم نمىنمايد و اين در صورتى است كه آزارى از غير محبوب[٤] برسد چه جاى آنكه از جانب محبوب رسيده باشد. و جمال حضرت الهى و عظمت آن امرى است كه هيچ جمالى را به آن نمىتوان سنجيد، پس هركسى[٥] كه از آن جمال قدرى بر وى منكشف شود آن مقدار حيرت او را رو مىدهد كه مدهوش و بيهوش شده احساس به امرى نمىكند.
و وجه دوم: آن است كه احساس به آزار و ادراك الم آن مىكند امّا راضى به آن مىباشد بلكه راغب و عقلش اراده آن مىكند اگرچه بِالطَّبع كراهت مىدارد، مثل كسى كه از فَصّاد التماس فصد و حجامت مىكند و[٦] با آنكه ادراك الم آن را مىكند راضى و راغب به آن مىباشد و ممنون فَصّاد مىشود. و اين مثال راضى بودن به رسيدن الم است.
و گاه مىباشد كه از جانب خدا المى به بنده مىرسد و يقين مىدارد ثوابى كه[٧] از براى آن ذخيره شده بيش از آن است كه فوت شده، پس راضى به آن مىباشد و رغبت و خواهش به آن مىدارد و شكر خدا بجاى مىآورد. و اين در مقامى است كه ملاحظه ثوابى كه به وى داده مىشود نمايد.
و ممكن است كه محبّت آن مقدار غالب شود كه حظّ و نصيب صاحب محبّت در[٨]
[١] - همّت/s جهت.
[٢] - او/s a آن.
[٣] - به الم/s a تألّم.
[٤] -a s + بر دلش.
[٥] - كسى/s a كس.
[٦] -m - و.
[٧] - ثوابى كه/s a m كه ثوابى.
[٨] - در/s a و.