ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٦٤ - فصل در طريق تحصيل محبت

كرسى جزئى است از هفتاد جزء از نور عرش و عرش جزئى است از هفتاد جزء از نور حجاب و حجاب جزئى است از هفتاد جزء از نور ستر، پس اگر راست مى‌گويند كه خدا را مى‌توان ديد به آفتاب كه بى ابر باشد[١] تند نظر كنند[٢]!

فصل [در طريق تحصيل محبّت‌]

بدان كه طريق تحصيل محبّت و تقويت آن و بعد از آن مستعدّ رؤيت و ملاقات شدن آن است كه تحصيل معرفت بنمايد[٣] و آن را تقويت دهد و اين حاصل مى‌شود به پاكيزه ساختن دل از شغلهاى دنيا و علاقه‌هاى آن و به پناه بردن به خداى عزّ وجلّ به ذكر و فكر و بيرون كردن محبّت غير خدا را[٤] از دل، زيرا كه دل مانند ظرفى است كه مثلًا وسعت سركه نداشته باشد مادام كه آب داشته باشد و خداى عزّ وجلّ دو دل در جوف بنده‌اى قرار نداده و كمال محبّت در آن است كه به تمامىِ دل خدا را دوست داشته باشد و مادام كه به غير خدا پردازد موضعى از دل او به غير خدا مشغول خواهد بود، پس به قدر آنچه به غير خدا مشغول مى‌شود[٥] محبّت خدا از دل كم مى‌شود مگر آنكه التفات به غير خدا از آن حيثيّت باشد كه مصنوع خدا و فعلى از افعال او و مظهرى از مظاهر اسماى‌[٦] اوست. و اشاره به اين انفراد و مجرّد بودن شده است آنچه در قرآن مجيد است: «قُلِ اللَّهُ ثُمَّ ذَرْهُمْ»[٧] يعنى بگو خدا و هرچه غير اوست واگذار[٨].

و اين به غلبه شوق مى‌شود. و آن عبارت است از طلب كمال‌[٩] وضوح در چيزى كه نوع وضوحى داشته باشد و نظر داشتن به باقى آنچه از مطلوب حاصل نشده باشد،

[١] - باشد/s a مى‌باشد.

[٢] - الكافي ١: ٩٨ ح ٧. التوحيد: ١٠٨ ح ٣.

[٣] - بنمايد/a نمايد.

[٤] -a - را.

[٥] -s + و.

[٦] - اسماى/a آسمانى.

[٧] - انعام: ٩١.

[٨] - واگذار/s واگذارد.

[٩] -a s + و.