ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٥٢٨ - فصل درجات روزه و آداب آن

فكرهاى دنيوى و او را بِالكلّيّة از غير خدا بازداشتن. و افطار در اين روزه حاصل مى‌شود به فكر كردن در غير خدا و روز آخرت و به فكر در دنيا كردن مگر دنيايى كه از براى دين باشد كه اين توشه آخرت است و از دنيا نيست.

صاحبان معرفت گفته‌اند: هركس همّتش در روز صرف آن شود كه در شب به آن افطار خواهد كرد بر وى يك گناه نوشته خواهد شد؛ زيرا كه اين از راه عدم اعتماد است به فضل خدا و قلّت يقين است به روزى كه وعده شده. و اين رتبه پيغمبران‌[١] و صدّيقان و مقرّبان است.

ودرمقابل كسى است كه در وقت افطارآن مقدار مى‌خورد كه شكمش پر مى‌شود[٢].

در خبر وارد شده: هيچ ظرفى در نزد خدا دشمن‌تر از شكم پر از حلال نيست‌[٣].

و هرگاه روزه‌دار در وقت افطار آنچه در روز نخورده تداركِ آن را در شب بكند چگونه فايده روزه- كه شكستن دشمن خدا و شكستن شهوت است- حاصل شود؟! و بسيار باشد كه در الوان طعامها بيفزايد تا حدّى كه عادت شده كه جميع طعامها را از براى ماه رمضان ذخيره مى‌نمايند[٤] و طعامهاى لذيذى كه در آن ماه خورده مى‌شود در چندين ماه ديگر خورده نمى‌شود.

و معلوم است كه مقصود از روزه خالى بودن شكم و شكستن هَوى‌ و هوس است تا نفس قوّتى بر پرهيزكارى به هم رساند. و هرگاه از چاشت تا شب طعامى وارد معده نشود و اشتها زياد گردد و رغبت به طعام قوى شود و بعد از آن طعامهاى لذيذ به آن برسد و سير گردد البتّه لذّت آن زياده خواهد گرديد و قوّت مضاعف خواهد شد و خواهشهايى‌]m .b ٣٢١[ كه آرميده بود در اين حالت برانگيخته مى‌شود.

[١] - پيغمبران/a s پيغمبر.

[٢] -a + و.

[٣] - المحاسن ٢: ٤٤٧ ح ٣٣٩. الكافي ٦: ٢٧٠ ح ١١ هر دو بدون ياد كرد« حلال».

[٤] - مى‌نمايند/a s مى‌نمايد.