ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٤٥٩ - فصل قرائت حمد و سوره

من است. و كسى‌[١] پناه به اين حصار برده كه معبودى غير آن نداشته باشد. و كسى كه خداى خود را هواى خود گرفته باشد در ميدان شيطان خواهد بود نه در حصار خدا.

و بدان كه از مكرهاى شيطان آن است كه مشغول گرداند تو را در نماز به فكر آخرت و تدبير كردن كارهاى خوب تا آنكه باز مانى از فهميدن آنچه مى‌خوانى. و بدان كه هرچه تو را باز دارد از فهميدن معناى قرآنْ وسواس‌[٢] است از براى آنكه حركت زبان مقصود نيست بلكه مقصود معناهاست.

و بدان كه مردمان در قرائت بر سه قسمند: يكى مردى است كه زبانش‌[٣] حركت مى‌كند و دلش غافل است. و دوم مردى است كه زبانش حركت مى‌كند و دلش تابع زبانش مى‌باشد و از زبان مى‌شنود و مى‌فهمد مانند آنكه از غيرى شنود و اين درجه اصحاب يمين است. و سيُم مردى است كه اوّلًا دل‌[٤] او متوجّه معناها مى‌شود و زبانش خدمت دلش را مى‌كند و اظهار آنچه در دل او باشد مى‌نمايد. و فرق است ميان آنكه زبان بيان آنچه در دل است نمايد يا آنكه معلّم دل باشد. و گروه مقرّبان زبانهاى ايشان بيان‌[٥] باطنها مى‌كنند و تابع قلب مى‌باشند.

فصل [قرائت حمد و سوره‌]

و هرگاه گويى: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» نيّت تبرّك بكن از براى ابتداى خواندن قرآن و بفهم كه معناى آنْ آن است كه همه چيزها با خداست و مراد از اسم در اين مقام ذات است. و هرگاه تمامى چيزها با خدا باشد البتّه كه حمد از براى خدا خواهد بود.

و معناى‌ «الْحَمْدُ لِلَّهِ» آن است كه شكر مَر خداى راست از براى آنكه نعمتها از اوست. و هر[٦] نعمتى را از غير خدا[٧] داند يا به شكر قصد غير خدا را كند نه از آن‌

[١] - كسى/a كه.

[٢] - وسواس/a وسواسى.

[٣] -s + به.

[٤] -a - دل.

[٥] -s + و!

[٦] -s a + كه.

[٧] - خدا/s a او.