ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٥٦١ - فصل وجوب توبه عام است

عبادت در آن است. و هم‌چنين در هر چيز رعايت مناسبت بكند، امّا اين شرط نيست.

و روايت شده كه مردى به حضرت پيغمبر ٦ گفت كه: زنى را فريب‌]m .b ١٣١[ دادم و انواع تمتّع از آن بردم به غير از جِماع، پس حكم خدا را بر[١] من جارى ساز.

فرمودند: آيا با ما نماز نكرده‌اى؟ گفت: بلى. پس‌[٢] فرمودند: حسنات محو سيّئات مى‌كند[٣].

و ناچار است كه‌[٤] تا قريبُ العهد است به گناه تداركِ آن را بكند به اينكه پشيمان شود و محو اثر آن را بنمايد پيش از آنكه دل زنگ گرفته باشد و قبول محو نكند[٥]، خداى عزّ وجلّ فرموده: «إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ»[٦] يعنى جز اين نيست كه قبول توبه بر خدا از براى كسانى است كه عملهاى بد مى‌كنند از راه نادانى و بعد از آن به زودى و قرب عهد به‌[٧] آن توبه مى‌نمايند.

و فرمودند: «وَ لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ حَتَّى إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ»[٨] يعنى توبه‌اى نيست از براى كسانى كه عملهاى بد مى‌كنند تا وقتى كه مرگ يكى از آنها را حاضر شود گويد كه: الحال توبه كردم. حضرت امام جعفر صادق ٧ فرمودند: اين در وقتى است كه امر آخرت را معاينه نموده باشد[٩]. و اين از براى آن است كه پيش از معاينه توبه مقبول است، چنانچه در خبر وارد شده از حضرت پيغمبر ٦‌[١٠].

و هر كسى كه مبادرت به توبه نكند به اينكه پس اندازد در ميان دو خطر عظيم‌

[١] - بر/a به.

[٢] -a - پس.

[٣] - صحيح مسلم ٨: ١٠٢. سنن أبي داود ٢: ٣٥٦ ح ٤٤٦٨.

[٤] -a - كه.

[٥] -s + و.

[٦] - نساء: ١٧.

[٧] - عهد به/a به عهد.

[٨] - نساء: ١٨.

[٩] - كتاب من لا يحضره الفقيه ١: ١٣٣ ح ٣٥٢.

[١٠] - نگر: الكافي ٢: ٤٤٠ ح ٢.