ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٨٣ - فصل در اينكه توكل باب رزق و رحمت است

به آن بسيار دشوار. و وجه غموض اين از راه علم آن است كه ملاحظه اسباب و اعتماد بر آنها شركى است در توحيد و دورى جستن بِالكلّيّة از اسباب‌[١] طعنى است بر سنّت خدا و قدحى است در شرع و اعتماد بر اسباب‌[٢] غرق در بحر جهل شدن است، خداى عزّ وجلّ فرموده: «وَ عَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ»[٣] يعنى بر خدا توكّل كنيد اگر شما مؤمنيد.

و فرموده: «وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ»[٤] يعنى بايد كه متوكّلان بر خدا توكّل كنند.

و فرموده: «وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ»[٥] يعنى هركه توكّل بر خدا كند خدا كفايت او را مى‌كند.

و نيز فرموده: «إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ»[٦] يعنى به درستى كه خداى عزّ وجلّ دوست مى‌دارد متوكّلان را.

پس عظيم بشمار مقامى را كه خداى عزّ وجلّ صاحب آن را دوست داشته باشد و ضامن كفايتِ مهمّ او شده باشد؛ زيرا كه محبوب معذّب نمى‌شود و دور ومحجوب نمى‌گردد و حال آنكه خداى عزّ وجلّ فرموده: «أَ لَيْسَ اللَّهُ بِكافٍ عَبْدَهُ»[٧] يعنى آيا خداى عزّ وجلّ كفايت مهمّات بنده‌اش‌[٨] نمى‌كند؟ پس هركه طلب كفايت از غير خدا كند ترك توكّل كرده و تكذيب اين آيه نموده.

حضرت‌[٩] پيغمبر ٦ فرموده: اگر توكّل كنيد شما بر خدا چنانچه بايد هرآينه روزى به شما خواهد داد چنانچه مرغان را روزى مى‌دهد؛ صباح مى‌كنند در حالت‌

[١] - عبارت درa جابجا بيامده است.

[٢] -s - طعنى است بر سنّت ... اسباب.

[٣] - مائده: ٢٣.

[٤] - ابراهيم: ١٢.

[٥] - طلاق: ٣.

[٦] - آل عمران: ١٥٩.

[٧] - زمر: ٣٦.

[٨] -a + را.

[٩] - حضرت/s a و حضرت.