ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٢٢٣ - باب دوم در آنچه وارد شده در مذمت دنيا
باب دوم: در آنچه وارد شده در مذمّت دنيا
بدان كه دنيا دشمن خدا و دشمن اولياى خدا و دشمن دشمنان خداست:
امّا دشمنى آن با خدا آن است كه راهزن بندگان خداست. و از براى اين است كه از زمانى كه آفريده شده خداىْ نظر لطف به آن نكرده.
و امّا دشمنى آن با اوليا آن است كه به زينتى كه دارد خود را زينت داده و به شكفتگى و برترى[١] ظاهرى كه دارد ايشان را غمگين ساخته تا آنكه تلخى صبر را در مفارقت آن چشيدهاند.
و امّا دشمنى آن با دشمنانِ خدا آن است كه به مكر و حيلهاى كه دارد ايشان را واگذاشته است و صيد نموده است ايشان را به دامى كه دارد تا آنكه تكيه بر دنيا نموده اعتماد به آن كردهاند. و واگذاشته است ايشان را در وقتى به آن محتاجتر بودند. و چيدهاند از درخت دنيا ميوه حسرتى را كه جگرها در نزد آن پاره پاره مىشود و بعد از آن محروم ساخته است ايشان را از سعادت ابدى. و ايشان از فراق آن حسرت مىخورند و از مكرهاى آن استغاثه مىنمايند و كسى به فرياد ايشان نمىرسد، و در جهنّم به ايشان گفته خواهد شد: خوار باشيد در آتش و سخن مگوييد. و اينها آن جماعتند كه خريدهاند دنيا را و آخرت را به عوض دادهاند و عذاب از ايشان تخفيف نخواهد يافت و كسى يارى ايشان را نخواهد كرد.
و آيات قرآنى كه وارد شده است در مذمّت دنيا بسيار است و بيشتر قرآن مشتمل است بر مذمّت دنيا و گردانيدن مردم از آن و بر دعوت ايشان به آخرت، بلكه مقصود از فرستادن پيغمبران مذمّت دنياست و فرستاده نشدهاند مگر از براى اين. و از بس كه ظاهر است احتياج به استشهاد آيات قرآن[٢] نيست. و امّا ايراد بعضى از اخبار مىكنيم تا نمونهاى باشد ازآنچه از اخبار بىشمار ترك كردهايم.
[١] - برترى/a سرزيرى.
[٢] - قرآن/a قرآنى.