ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٣١ - فصل خوف از خدا دو مرتبه مىدارد

بهشت و حايل مى‌شود ميان او و ميان محبوب او. و هرگاه بنده محبوبى به غير خدا و ذكر و معرفت او و فكر در آن نداشته باشد دنيا[١] و علايق آن مانعى است از محبوب او و دنيا از براى آن زندانى است و مرگ او را به محبوبش مى‌رساند و از زندان خلاصى مى‌دهد، پس در اين هنگام نهايت سعادت بنده آن است كه بميرد در حالتى كه محبّ خدا باشد.

فصل [خوف از خدا دو مرتبه مى‌دارد]

بدان كه خوف از خدا دو مرتبه مى‌دارد:

يكى: خوف از عذاب آن و اين خوفى است كه عامّه مردمان مى‌دارند. و اين حاصل مى‌شود به‌[٢] اصل ايمان به‌[٣] بهشت و دوزخ و به آنكه اين دو جزاى طاعت و معصيتند. و ضعف خوف به سبب غفلت و ضعف ايمان مى‌باشد و غفلت به آن زايل مى‌شود كه او را به ياد خدا آورند و موعظه كنند و هميشه در فكر[٤] اهوال‌[٥] قيامت و انواع عذابهاى آخرت باشد. و به ملاحظه خايفان و همنشينى ايشان و مشاهده احوال آنها نيز زياد مى‌شود و اگر مشاهده ايشان ميسّر نشود شنيدن احوال ايشان نيز خالى از تأثيرى نمى‌باشد.

و مرتبه دوم از خوف- و آن‌[٦] اعلاست-: آن است كه از خدا خايف باشد، يعنى از دورى آن‌[٧] و ممنوع از لقاى آن شدن ترسد[٨] و امّيد به لقاى آن داشته باشد. و اين خوفى است كه علما و صاحبدلان‌]m .b ٦٧[ مى‌دارند كه عارفند به صفات خدا آنچه را

[١] -a - دنيا.

[٢] - به/s a و.

[٣] -s a - به.

[٤] -s a + و!

[٥] - اهوال/s احوال.

[٦] -a - و آن.

[٧] -s a - آن.

[٨] - ترسد/a بترسد.