ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٤٦٦ - فصل سجود

جلب خضوع‌[١] و[٢] دلالت بر خاكسارى مى‌كند.

و هرگاه نفس خود را در مقام خاكسارى داشتى بدان كه او را در جاى خود جا داده‌اى و فرع را به اصل راجع ساخته‌اى از براى آنكه تو از خاك آفريده شده‌اى و به خاك برخواهى گشت، پس در اين حالت بر دل خود تجديد عظمت خدا بنما و[٣] بگو:

«سبحان ربّي الأعلى و بحمده»[٤]

يعنى منزّه است پروردگار من كه بلندمرتبه‌تر از هر چيزى است. و مؤكّد ساز اين حالت را به تكرار ذكر چرا كه يك مرتبه كم اثر[٥] مى‌بخشد.

و هرگاه دل‌]m .b ٨٠١[ تو نازك شود و پاك گردد بايد كه‌[٦] امّيد تو به رحمت خدا صادق باشد از براى آنكه رحمت او مسارعت مى‌نمايد به ضعف و خوارى نه به تكبّر و خوشحالى زياد[٧] از اندازه.

و بعد از آن سر از سجود بردار[٨] در حالتى كه تكبير گويى و حاجت خود را[٩] سؤال كنى و از گناهان طلب آمرزش نمايى. و بعد از آن محكم گردان تواضع را به تكرار و عود كن به سجود يك مرتبه ديگر چنانچه اوّلًا مذكور شد.

و از حضرت أمير المؤمنين سلام اللَّه عليه پرسيدند از معناى سجده اوّل، فرمودند:

تأويلش آن است كه: خداوندا! تو ما را از خاك آفريده‌اى. و تأويل سر برداشتن آن است كه: از خاك ما را بيرون آورده‌اى. و[١٠] تأويل سجده دوم آن است كه: ما را به خاك عود خواهى نمود. و تأويل سر برداشتن آن است كه: يك مرتبه ديگر ما را از خاك بيرون خواهى آورد و محشور خواهى ساخت‌[١١].

[١] - خضوع/s a خشوع.

[٢] -a - و.

[٣] -a s - و.

[٤] -s - و بحمده.

[٥] - اثر/a اثرى.

[٦] -a s - كه.

[٧] - زياد/a زياده.

[٨] - بردار/s بردارد.

[٩] -a + از خدا.

[١٠] -a - و.

[١١] - كتاب من لا يحضره الفقيه ١: ٣١٤ ح ٩٣٠.