ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٥٨٥ - فصل مراقبه بنده از نفس خود

هرگاه اراده امرى مى‌كنى تأمّل در عاقبت آن بكن؛ اگر موجب نجات دانى امضا كن. و اگر موجب‌[١] هلاك دانى از آن باز ايست‌[٢].

و اين وصيّت از جمله محاسبه نفس است، بلكه اصل در محاسبه همين است.

فصل [مراقبه بنده از نفس خود]

سزاوار از براى بنده آن است كه مراقبه نفس خود را در وقت كارها بكند و به ديده دوربينى ملاحظه آنها را بكند، زيرا كه نفس هرگاه واگذاشته شود سركش و فاسد مى‌شود. و[٣] بعد از آن ملاحظه خداى عزّ وجلّ در[٤] هر حركتى و سكونى بكند؛ و اين به آن مى‌شود كه بداند كه خداى عزّ وجلّ بر باطنها مطّلع و بر پنهانى‌ها داناست و ملاحظه عملهاى بندگان را مى‌نمايد و مسلّط است بر هر نفسى به هرچه كرده باشد. و اسرار قلب در حقّ خدا ظاهر است هم‌چنان كه ظاهر پوست از براى مردم ظاهر[٥] و پيداست، بلكه از براى خدا[٦] واضح‌تر است، خداى عزّ وجلّ فرموده: «أَ لَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرى‌»[٧] يعنى آيا ندانسته كه خدا مى‌بيند؟ و فرموده: «إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباً»[٨] يعنى به درستى كه خدا بر شما مطّلع است.

و حضرت پيغمبر ٦ فرمودند: احسان آن‌[٩] است كه خدا را بپرستى چنانچه گويا او را مى‌بينى، و[١٠] اگر تو او را نمى‌بينى او تو را مى‌بيند[١١].

و[١٢] حكايت شده كه: زليخا وقتى كه با يوسف خلوت كرد ايستاد و روى بتِ خود

[١] - موجب/a s باعث.

[٢] - قرب الإسناد: ٦٥ ح ٢٠٨. الكافي ٨: ١٤٩ ح ١٣٠.

[٣] -a - و.

[٤] - در/a و.

[٥] -a s + است.

[٦] -s a + از اين.

[٧] - علق: ١٤.

[٨] - نساء: ١.

[٩] - احسان آن/a s آسان.

[١٠] -a s - و.

[١١] - صحيح البخاري ١: ١٨. مسند أحمد ١: ٥١.

[١٢] -a - و.