ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ١٣٢ - فصل در عيبهاى نفس و بصيرت به آن

مى‌شود، پس سزاوار نيست طاعتِ كم را[١] سهل شمردن و معصيت را كم دانستن؛ چراكه قدر بسيار از آنها اثر مى‌رساند و قدر بسيار از اجتماع هريك از افراد مى‌باشد، پس كمى را نوع اثرى مى‌باشد.

و بسيار مى‌باشد كه تحصيل خُلقهاى خوب به‌[٢] مشاهده صاحبان افعال جميله و مصاحبت ايشان مى‌شود و آن جماعت همنشينان خوبند. و حصول خُلقهاى بد از مشاهده صاحبان اعمال بد و[٣] مصاحبت ايشان مى‌باشد و آن جماعت همنشينان بدند؛ زيرا كه طبع از طبعى ديگر خير و شرّ هر دو را مى‌ربايد. و هركسى كه در حقّ او اين سه جهت جمع گردد و هريك معينِ ديگرى گردد تا آنكه به حسب طبع و عادت و فراگرفتن صاحب‌[٤] فضيلت شود آن كس در نهايت فضل و كمال خواهد بود. و هركه طبع ناپاكى داشته باشد و همنشينان بد از براى او رو دهد و چيزهاى بد از ايشان فراگيرد و اسباب شرّ از براى او مهيّا شود تا آنكه به آنها عادت كند آن كس در نهايت دورى از خداى عزّ وجلّ خواهد بود. و در ميان اين دو مرتبه به اختلاف اين سه جهت مردم مختلفند و درجه هركسى در قُرب و بُعد به حسب مقتضاى صفت و حالت اوست، پس هركس‌[٥] مثقال ذرّه‌اى از خير بكند جزاى آن را]m .a ٢٣[ مى‌يابد و هركه مثقال ذرّه‌اى از شرّ بكند جزاى آن‌[٦] را مى‌يابد[٧]. و خداى عزّ وجلّ ستم به مردم نكرده بلكه مردم‌[٨] به خود ستم مى‌كنند.

فصل [در عيبهاى نفس و بصيرت به آن‌]

بدان كه خداى عزّ وجلّ هرگاه اراده خير به بنده‌اى نمود[٩] او را به عيبهاى نفس‌

[١] -a - را.

[٢] -a - به.

[٣] -a s + به.

[٤] -a + و!

[٥] - كس/s a كسى.

[٦] - آن/a او.

[٧] -s - و هركه مثقال ... مى‌يابد.

[٨] - مردم/a s مردمان.

[٩] - نمود/a نموده.