ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٥٨٩ - باب سيم در تفكر و تدبر است

حالتى كه بر پهلوها غلطند ذكر خدا را مى‌كنند و تفكّر در آفريدن آسمانها و زمين مى‌نمايند در حالتى كه مى‌گويند: خداوندا! اين را باطل نيافريده‌اى و منزّهى از آفريدن باطل، پس ما را از آتش جهنّم نگاه دار.

در[١] بسيارى از مواضع قرآن فرموده: «وَ مِنْ آياتِهِ*، وَ مِنْ آياتِهِ»[٢]* و اين آيتها از براى صاحبان علم‌[٣] مجارى فكر است در خدا و قدرت او نه در ذات او.

در حديث مشهور از حضرت پيغمبر ٦‌[٤] مروى است كه: تفكّر در نعمتهاى خدا بكنيد و تفكّر در ذات خدا مكنيد كه قدرت بر اين نداريد[٥].

و حضرت امام محمّد باقر ٧ فرمودند: بپرهيزيد از اينكه تفكّر در ذات خدا كنيد، امّا اگر خواسته باشيد كه نظر در عظمت او بكنيد نظر كنيد به عظمت خلق او[٦].

و حضرت امام جعفر صادق ٧ فرمودند: هركه نظر در ذات خدا كند كه چون است هلاك مى‌شود[٧].

و امّا تفكّرى كه به نيكى و به‌[٨] عمل به نيكى دعوت مى‌كند اعمّ از اين است از براى آنكه شامل تفكّر در حسنات و سيّئات نيز هست؛ زيرا كه هرگاه بنده‌اى تفكّر[٩] كند[١٠] در حسنات خود كه آيا تمام است يا ناقص، موافق سنّت است يا مخالف آن، خالص است از شرك و شكّ يا مشوب است به آنها، البتّه‌[١١] اين تفكّر[١٢] دعوت مى‌كند به اصلاح آنها و تدارك خللى كه در آنها واقع شده باشد. و هم‌چنين هرگاه تفكّر كند در

[١] - در/a s و در.

[٢] -a - و من آياته.

[٣] -a s + و.

[٤] -s m - ٦.

[٥] - مجموعة ورّام ١: ٢٥٠. بحار الأنوار ٦٨: ٣٢٢.

[٦] - الكافي ١: ٩٣ ح ٧. التوحيد: ٤٥٨ ح ٢٠.

[٧] - المحاسن ١: ٢٣٧ ح ٢٠٨. الكافي ١: ٩٣ ح ٥.

[٨] -a s - به.

[٩] -s - در حسنات و سيّئات ... تفكّر.

[١٠] -a - كند.

[١١] -s a + به.

[١٢] - تفكّر/a s فكر.