ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٥١٧ - فصل آداب آخذ زكات
نزد خود و نزد مردمان عظيم بشمارد[١] امّا به حدّى كه او را از واسطه بودن بيرون نبرد تا آنكه مشرك نباشد.
و حضرت امام جعفر صادق ٧ در آيه: «وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ»[٢] يعنى ايمان نياوردهاند اكثر مردم[٣] مگر به آنكه به خدا مشركند. فرمودند: اين آيه در شأن مردى است كه مىگويد: اگر فلان نمىبود من هلاك شده بودم و اگر فلان نمىبود اين به من نمىرسيد و اگر فلان نمىبود عيال من هلاك شده بودند. آيا نمىبينى كه اين مرد از براى خدا شريكى قرار داده كه روزى دهد و دفع بلا كند؟! پرسيدند: اگر گويد:
اگر خداى عزّ وجلّ به من احسان نمىنمود به واسطه فلان هلاك مىشدم. فرمودند:
باكى به اين و مانند اين[٤] نيست[٥].
و ديگر سزاوار آن است كه از مواضع شكّ و شبهه بگريزد؛ هم در اصل آن و هم در مقدار، و از كسى كه مال او حلال نباشد قبولِ چيزى نكند و زياده بر قدر احتياج نگيرد و در حضور مردم سؤال نكند از كسى كه شرم نمايد[٦] از ردّ كردن.
و ديگر سزاوار آن است كه دانشمند از گرفتن زكات- مادام كه مضطرّ به آن نشده- اجتناب نمايد تا خود را منزّه داشته باشد از كثافتهاى مال.
و[٧] ديگر سزاوار آن است كه پنهان دارد او را به نيّت آنكه پرده مروّت آن دريده نشود و احتياجش ظاهر نگردد و عفّت ورزيده باشد. و به نيّت آنكه دلهاى مردم و زبانهاى ايشان سالم باشد از حسد وبدگمانى وغيبت و به نيّت آنكه اعانت نموده باشد عطا نماينده را بر پنهان داشتن خير و به نيّت آنكه محافظت خود نموده]m .a ١٢١[
[١] -a + و.
[٢] - يوسف: ١٠٦.
[٣] -s + را.
[٤] -s - و مانند اين.
[٥] - تفسير العيّاشي ٢: ٢٠٠ ح ٩٦. عدّة الداعي: ٨٩.
[٦] -a - نمايد.
[٧] -a - و.