ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ١٣٥ - باب دوم در آنچه به خلقهاى بد مىكشاند از بطن و فرج و زبان

حديث نبوى مروى است:]m .b ٢٣[ هركس كه‌[١] از شرّ بطن و فرج و زبان محفوظ[٢] باشد از همه شرّى محفوظ مانده‌[٣]. و به سبب شهوت بطن بود كه حضرت آدم و حوّا را از منزل آرامش كه بهشت باشد بيرون كردند و در منزل خوارى و پريشانى جاى دادند؛ زيرا كه از خوردن درختى از درختان بهشت ممنوع شده بودند و شهوت ايشان غالب شد به حدّى كه از آن درخت تناول نمودند و ظاهر شد از براى ايشان عورات آنها به اينكه جامه‌ها از بدن ايشان فروريخت و هريك ملاحظه عورت ديگرى نمودند!

و به يقين كه بطن منبع شهوتها و محلّ پيدا شدن مرضها و آفتها است؛ زيرا كه شهوت فرج و رغبت بسيار به زنان تابع شهوت بطن است. و شدّت رغبت در مال و جاه كه وسيله توسعه در طعامها و زنان است تابع شهوت خوردن و جِماع كردن است و انواع رعنايى‌ها و اقسام رغبت و حسدها تابع زيادتى مال و جاه است. و متولّد مى‌شود از اينها آفت ريا و قباحتِ مفاخرت به نسب يا جاه و مباهات به بسيارى مال يا اولاد و بزرگى و فرمانروايى. و اينها مستلزم كينه و دشمنى به حسب ظاهر و باطن است. و كينه و دشمنى‌[٤] صاحبش را مى‌كشاند به آسان شمردن ستمكارى و فعلى كه مردم انكارِ آن كنند و عملهاى زشت. و تمامى اينها ثمره اعمال معده است و آنچه متولّد مى‌شود از سركشى‌هاى سيرى و پُرى معده. و اگر بنده‌اى نفس خود را به گرسنگى‌[٥] فرمانبردار سازد و راه‌هاى شيطان را بر او تنگ گرداند البته فرمان خداى عزّ وجلّ‌[٦] خواهد برد و به راه سركشى و گمراهى نخواهد رفت و منجر به اين نخواهد

[١] -s - كه.

[٢] -a s + مانده.

[٣] - مانند آن در كنز الفوائد: ١٨٤. كنز العمّال ٣: ٥٥٣.

[٤] -s - به حسب ... دشمنى.

[٥] -a s + نرم و.

[٦] -a + را.