ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٥٥٧ - فصل وجوب توبه عام است

پس ايمان مانند انسان‌[١] است و فقدان شهادت موجب بطلان اوست بِالكلّيّة، مثل مفقود شدن روح. و كسى كه به غير از شهادت به وحدانيّت و رسالت چيزى ديگر نداشته باشد مثل آدمى است كه دست و پاى آن بريده و چشمهاى آن كنده شده باشد و]m .b ٠٣١[ هيچ عضوى از اعضاى ظاهرى و باطنى نداشته باشد مگر اصل روح را.

و[٢] هم‌چنان‌[٣] كسى كه اين حال داشته باشد نزديك مى‌باشد كه بميرد و روح ضعيفِ منفردى كه هيچ عضوى تقويت و اعانت آن ننمايد از وى مفارقت كند، هم‌چنين كسى كه از براى آن حاصل نباشد مگر اصل ايمان و در ساير عملها مقصّر باشد نزديك مى‌باشد كه درخت ايمانِ آن از بيخ كنده شود[٤] هرگاه وارد شود بر وى‌[٥] بادهاى پرزور كه ايمان او را پراكنده سازد در هنگام وارد شدن ملكُ الموت.

پس هر ايمانى‌[٦] كه اصل آن در نفس ثابت نباشد و فروع آن در عملها منتشر نشود مقاومت با[٧] بادهاى هَولها نمى‌نمايد در آن وقت كه ملكُ الموت ظاهر شود و بايد كه از بدىِ خاتمه بر وى ترسيد، مگر ايمانى كه به آب طاعتها به مرور ايّام و[٨] ساعتها آب خورده باشد تا آنكه ريشه را محكم گردانيده باشد و اين امرى است كه در وقت خاتمه ظاهر مى‌شود. و پاره پاره است دلهاى عارفان از ترس سختى‌هاى مرگ و مقدّمات هولناك آن كه ثابت نمى‌ماند بر آن مگر جماعت كمى.

فصل [وجوب توبه عامّ است‌]

بدان كه وجوب توبه عامّ است بر هر كسى و در هر حالى و هيچ كس از آن منفكّ نمى‌باشد، خداى عزّ وجلّ در قرآن مجيد فرموده: «وَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعاً»[٩] يعنى‌

[١] - انسان/a انسانى.

[٢] -a s - و.

[٣] -s a + كه.

[٤] -a + و.

[٥] - وارد شود بر وى/a s بر وى وارد شود.

[٦] - ايمانى/s a ايمان.

[٧] -a s - با.

[٨] -a - و.

[٩] - نور: ٣١.