ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٢٢ - فصل حال كسى كه خوف بر آن غالب شده
و به حضرت امام جعفر صادق ٧ گفتند: قومى از شيعيان شما قصد معصيت مىكنند و مىگويند كه: به خدا امّيد داريم[١]! آن حضرت فرمودند كه: دروغ مىگويند و از شيعيان ما نيستند، اينها جمعيند كه آرزوها بر ايشان غالب شده. و هركه امّيد به چيزى مىدارد از براى آن چيز عملى مىكند و هركه از چيزى مىترسد از آن مىگريزد[٢].
و فرمودند: مؤمنْ مؤمن نمىباشد تا آنكه ترسان و امّيدوار باشد. و خايف و راجى نمىباشد تا آنكه عمل كند از براى آنچه مىترسد و امّيد دارد[٣].
پس در اين هنگام بندهاى كه سعى كند در طاعتها و اجتناب كند از معصيتها سزاوار آن است كه از فضل خدا منتظر تمامى نعمت باشد و تمامى نعمت دخول بهشت است. و هركه گنهكار باشد هرگاه توبه كند و تدارك نمايد جميع آنچه از وى سرزده از تقصيرات]m .b ٤٧[ سزاوار است كه امّيد قبول توبه داشته باشد[٤] هرگاه از معصيت كراهت داشته باشد و معصيت او را دلگير كند و حسنه او را[٥] خوشنود گرداند و مَع هذا مذمّت و ملامت خود كند. و هركه رغبت به توبه داشته باشد و مشتاق آن باشد سزاوار است كه از خدا امّيد قبول[٦] توبه داشته باشد از براى آنكه كراهت از معصيت و حرص بر توبه از اسبابى است كه به توبه مىكشاند و امّيد داشتن بعد از تحقّق اسباب مىباشد.
فصل [حال كسى كه خوف بر آن غالب شده]
امّا خوف عبارت است از متألّم شدن قلب و سوزش آن به سبب توقّع مكروهى در آينده. و هرچند اسباب مكروه بيشتر باشد قوّت خوف و شدّت تألّم قلب بيشتر
[١] - داريم/a واريم.
[٢] - الكافي ٢: ٦٨ ح ٦. عدّة الداعي: ١٣٨.
[٣] - الكافي ٢: ٧١ ح ١١.
[٤] -a + و!
[٥] -s - دلگير كند و حسنه او را.
[٦] - قبول/s a توفيق.