ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٢١ - باب سيم در رجا و خوف است

پس اسم رجا صادق است بر انتظار محبوبى كه تمهيد جميع اسبابى كه داخل در تحت اختيار بنده است شده باشد و چيزى باقى نمانده باشد مگر چيزى كه داخل در تحت اختيار بنده نيست و آن عبارت است از فضل خدا به دفع موانع و مفسدات‌[١]، پس هرگاه بنده تخم ايمان را بيفشاند به آب طاعت و پاكيزه سازد دل را از خار خُلقهاى مذموم و از فضل خدا منتظر باشد كه آن را بر آن حالت ثابت بدارد تا وقت مرگ و خاتمه او به خوبى و منجر به آمرزش باشد، اين انتظار رجايى حقيقى و[٢] در نفس الأمر محمود و باعث بر مواظبت و قيام به مقتضاى ايمان در تمام شدن اسباب آمرزش تا وقت مرگ خواهد بود. و اگر تخم ايمان را در دل بكارد امّا به آب طاعت آبش ندهد يا آنكه دل را از خُلقهاى ذميمه پاكيزه نسازد و مشغول طلب لذّتهاى دنيا شود و منتظر آمرزش باشد اين انتظار و توقّع حماقت و غرور است، خداى عزّ وجلّ در قرآن مجيد فرموده: «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللَّهِ»[٣] يعنى آن جماعتى كه ايمان آورده‌اند و جماعتى كه از وطنها هجرت نموده‌اند و در راه خدا جهاد كرده‌اند اين جماعت امّيدوارند به رحمت خدا.

و نيز فرموده: «فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هذَا الْأَدْنى‌ وَ يَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنا»[٤] يعنى بعد از جماعت صالحان جمعى آمدند كه علم تورات را آموختند و فرا مى‌گيرند متاع دنيا را- يعنى رشوه مى‌گيرند- و مى‌گويند كه: آمرزيده خواهيم شد!

و حضرت پيغمبر ٦ فرمودند: زيرك كسى است كه خود را بر طاعت ببندد و عمل كند از براى بعد از مرگ. و احمق كسى است كه نفس خود را تابع هَوى‌ و[٥] هوس سازد و تمنّى كند بر خدا و گويد[٦]: خدا مرا خواهد آمرزيد[٧]!

[١] - مفسدات/a مفاسد.

[٢] -a s - و.

[٣] - بقره: ٢١٨.

[٤] - اعراف: ١٦٩.

[٥] -a - و.

[٦] -a s + كه.

[٧] - أمالي الطوسي: ٥٣١ در ضمن سفارش آن حضرت به ابو ذر. مجموعة ورّام ١: ٢١٥. عدّة الداعي: ٢٨.