ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ١٣٠ - فصل در تهذيب اخلاق با مجاهده

صدور آنها از صاحبش لذيذ و خوش آينده گردد، پس سخى كسى را مى‌گويند كه از دادن مال لذّت يابد نه آن كسى كه به كراهيّت‌[١] بذل مال نمايد. و متواضع كسى را گويند كه تواضع‌[٢] را لذيذ شمرد.

و اخلاق دينى راسخ و ثابت در نفس نمى‌گردد مادام كه جميع عادتهاى نيكو معتاد نشود و عادتهاى بد متروك نگردد و مادام كه مواظبت بر آنها نكند مواظبتى كه با آن مشتاق افعالِ جميله باشد و تنعّم به آنها نمايد و از افعالِ قبيحه كراهيّت‌[٣] داشته باشد و از آنها متألّم گردد، چنانچه حضرت پيغمبر ٦ فرمودند: روشنى چشم من در نماز است‌[٤].

و هرگاه كه عبادتها و ترك حرامها با كراهت و دشوارى باشد از راه نقصان خواهد بود و با اين حال به كمال سعادت نمى‌توان رسيد، بلى مواظبت بر آن نمودن به مجاهده خوب است‌]m .b ١٣[ امّا نسبت به تركِ آن نه نسبت به كردنى كه از راه طوع و رغبت باشد. و از براى اين است كه خداى عزّ وجلّ فرموده: «وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ»[٥] يعنى به درستى كه نماز دشوار است مگر بر گروهى كه خشوع و شكستگى داشته باشند. و حضرت پيغمبر ٦ فرمودند: عبادت كنيد خدا را به رضا و رغبت. و اگر استطاعت نداشته باشيد صبر بر دشوارى كردن خير بسيارى دارد[٦].

و نيز در رسيدن به سعادتى كه وعده شده بر حسن خُلق كافى نيست كه در بعضى اوقات طاعات را لذيذ يابد و از معصيتها كراهت داشته باشد و در[٧] بعضى اوقات اين‌

[١] - كراهيّت/s كراهت.

[٢] -s - كسى را گويند كه تواضع.

[٣] - كراهيّت/a كراهت.

[٤] - الكافي ٥: ٣٢١ ح ٧. الخصال: ١٦٥ ح ٢١٨. مكارم الأخلاق: ٣٤. مسند أحمد ٣: ١٢٨.

[٥] - بقره: ٤٥.

[٦] - مجموعة ورّام ١: ٩١.

[٧] - در/s a از.