ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٥٤ - فصل در اينكه محبت بعد از معرفت و ادراك حاصل مىشود

وجلّ را شرابى است از براى اولياى او كه‌[١] هرگاه بياشامند مست مى‌شوند و هرگاه‌[٢] مست شوند[٣] نشاط مى‌كنند و هرگاه نشاط كنند خوشحال مى‌شوند و هرگاه خوشحال شوند گداخته مى‌شوند و هرگاه گداخته شوند[٤] خالص مى‌شوند و هرگاه خالص شوند طلب مى‌كنند[٥] و هرگاه طلب كنند مى‌يابند و هرگاه بيابند واصل مى‌شوند و هرگاه واصل شدند متّصل مى‌شوند و هرگاه متّصل شوند فرقى ميان ايشان و ميان محبوب ايشان نمى‌ماند.

فصل [در اينكه محبت بعد از معرفت و ادراك حاصل مى‌شود]

بدان كه محبّت عبارت است از ميل به چيز لذيذ و اين بعد از معرفت به آن چيز حاصل مى‌شود]m .b ١٨[ و ادراك چيزى يا به حواس است و يا به دل. و[٦] هرچند معرفت به چيزى قوى‌تر و لذّت شديدتر[٧] و بيشتر باشد محبّت‌[٨] قوى‌تر خواهد بود.

و بصيرت باطنى قوى‌تر است از بصر[٩] ظاهر[١٠] و ادراك قلب شديدتر است از ادراك عين و جمال معانى كه به عقل ادراك مى‌شود عظيم‌تر است از جمال صورتهاى ظاهرى كه به چشم ديده مى‌شود، پس البته لذّت دلها به آنچه ادراك مى‌كنند از امور شريفه الهيّه كه حواس ادراك آنها را نمى‌توانند كرد تمامتر و رساتر[١١] و ميل طبع سليم و عقل صحيح به آنها قوى‌تر خواهد بود[١٢].

پس در اين هنگام منكر محبّت خدا نمى‌شود مگر كسى كه از راه قصور در درجه بهايم باشد و ادراك او از محسوسات تجاوز ننموده باشد. و هم‌چنان كه آدمى محبّت‌

[١] -a s - كه.

[٢] -s - مست مى‌شوند و هرگاه.

[٣] - شوند/a مى‌شوند.

[٤] - شوند/a مى‌شوند.s - و هرگاه گداخته شوند.

[٥] -s - و هرگاه خالص شوند طلب مى‌كنند.

[٦] -a - و.

[٧] - لذّت شديدتر/a لذيذتر.

[٨] -s a + او.

[٩] - بصر/a بصيرت.

[١٠] - ظاهر/s a ظاهرى.

[١١] -a s + خواهد بود.

[١٢] -a s - خواهد بود.