ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٠٥ - فصل حب و صبر موجب رضا مىشوند

آينده نمودن تضييع اوقات است بدون فايده و وبال غضب الهى باقى خواهد ماند، بلكه سزاوار آن است كه محبّت خدا غافل سازد وى را از احساس نمودن به الم چنانچه عاشق و حريص را مى‌باشد. و سزاوار آن است كه علم به بسيارىِ ثوابْ سختى آن را آسان گرداند چنانچه بيمار و تاجر تحمّل سختى حجامت و سفر را مى‌نمايند[١] و امر خود را به خدا وامى‌گذارند كه خدا عالم است به احوال بندگان.

حضرت امام جعفر صادق ٧ فرمودند كه: حضرت پيغمبر ٦ هرگز در چيزى كه شده بود نمى‌گفت: كاشكى غير آن مى‌شد[٢]!

فصل [حب و صبر موجب رضا مى‌شوند]

بدان كه هركه اين اعتقاد دارد كه در هر چيزى كه مخالف هَوى‌ باشد و در انواع مصيبتها حالتى به غير از صبر نمى‌باشد و رضا امرى است كه تصوّر نمى‌توان كرد اين اعتقاد از راه انكار محبّت ناشى شده. و هرگاه ثابت شود كه محبّت خدا و تمامى همّت را مستغرق ياد خدا نمودن امرى است ممكن پس مخفى نمى‌ماند كه محبّت مورث رضاست. و اين از دو وجه مى‌شود:

وجه‌[٣] اوّل: آن است كه احساس به الم ننمايد تا آنكه اسباب الم بر وى جارى شود و احساس به آن‌[٤] نكند و جراحتى به وى برسد و ادراك الم آن نكند. و مثال آن مرد محارب است كه در حالت غضب يا ترس گاه مى‌باشد كه زخمى به وى مى‌رسد و احساس به آن نمى‌كند و هرگاه خون را مى‌بيند مطّلع بر زخم مى‌شود، بلكه كسى كه به سرعت به امر مهمّى مى‌رود گاه مى‌باشد كه خارى به پاى او مى‌رود و احساس به الم‌[٥] آن نمى‌كند از براى آنكه دلش مشغول به امرى ديگر مى‌باشد. و هرگاه دل مستغرق‌

[١] - مى‌نمايند/m مى‌نمايد.

[٢] - الكافي ٢: ٦٣ ح ١٣. مشكاة الأنوار: ٥٠.

[٣] -m - وجه.

[٤] -s - به آن.

[٥] - به الم/s a تألّم.