ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٩٢ - فصل در عدم فرق بين اسباب پنهان و ظاهرى

و در كتابهاى بنى اسرائيل وارد شد كه: حضرت موسى‌ ٧ بيمار شد و بنى اسرائيل به نزد وى آمدند و آزار او را شناختند و گفتند: اگر به فلان دوا معالجه كنى شفا مى‌يابى‌[١]. آن حضرت فرمودند: معالجه نمى‌كنم تا خداى عزّ وجلّ مرا بى‌دوا شفا بدهد. و آزار آن حضرت طول كشيد و وحى به وى آمد كه: به عزّت و عظمت خودم قسم كه تو را شفا نمى‌دهم تا معالجه كنى به‌[٢] آنچه به تو گفته‌اند. پس موسى‌[٣] به بنى اسرائيل گفت: معالجه كنيد مرا به آنچه مى‌گفتيد. و معالجه كردند و[٤] شفا يافت و از اين راه چيزى به خاطر آن حضرت خطور نمود. و وحى به وى آمد كه: مى‌خواستى به توكّل حكمتِ مرا باطل سازى، آيا غير از من ديگرى منفعتها]m .b ٠٩[ را در دواها قرار داده؟!

فصل [در عدم فرق بين اسباب پنهان و ظاهرى‌]

و بعضى از مردم گمان كرده‌اند كه حقّ توكّل آن است كه اكتفا به اسباب پنهان‌[٥] بشود نه به اسباب ظاهرى، مثل آنكه مسافرت كند بى‌توشه به صحراهايى‌[٦] كه آدمى در آنجا تردّد نكند، امّا اين بعد از آن باشد[٧] كه خود را رياضت فرموده باشد بر آنكه يك هفته يا نزديك به يك هفته صبر بر گرسنگى تواند كرد و دلتنگ نشود و خاطرش مشوّش نگردد و باز نماند از ذكر خدا و به حيثيّتى باشد كه قدرت داشته باشد كه‌[٨] علف خشك و هرچه اتّفاق افتد قُوتِ او شود و[٩] توطين نفس بنمايد[١٠] بر آنكه اگر از گرسنگى بميرد از براى او در آخرت بهتر خواهد بود، يا آنكه در خانه‌اى يا مسجدى‌

[١] -a s + و.

[٢] -s - به.

[٣] -a + ٧.

[٤] -m - و.

[٥] - پنهان/a s پنهانى.

[٦] - صحراهايى/s a صحرايى.

[٧] -a s - باشد.

[٨] - كه/s a بر.

[٩] -a - و.

[١٠] - بنمايد/a نمايد.