ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٤٨٨ - فصل تفهم

تواند. و اگر بيامرزى ايشان را تو غالبى بر همه چيز و كارهاى تو به حكمت است‌[١].

فصل [تفهمّ‌]

و از جمله امور باطنى تفهمّ است. و آ ن عبارت است از آنكه از هر آيه ظاهر گرداند آنچه مناسب آن‌[٢] آيه است از براى آنكه قرآن مشتمل است بر ذكر صفات‌[٣] خدا و ذكر افعال او و ذكر احوال پيغمبران و ذكر احوال جمعى كه تكذيب پيغمبران نموده‌اند و[٤] چون هلاك شده‌اند و ذكر امرها و نهى‌ها و ذكر بهشت و دوزخ.

امّا ذكر صفات خدا مثل آيه:]m .a ٤١١[ «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْ‌ءٌ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ»[٥] يعنى چيزى مثل او نيست و آن شنوا و بيناست. و آيه: «الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ»[٦] يعنى خداى عزّ وجلّ پادشاه منزّه از علاقه‌ها و سالم از نقصها و امان دهنده ومطّلع بر همه چيز وهمه كس و غالب و جبر كننده نقصها و بزرگوار است.

و بايد كه تأمّل در اين صفتها و اسمها بكند تا اسرار آنها ظاهر شود. و در تحت اينها معناهاى بسيار پنهان است و ظاهر نمى‌شود مگر از براى كسانى كه توفيق يافته‌اند.

و حضرت أمير المؤمنين سلام اللَّه عليه اشاره به اين نموده‌اند در اينكه فرموده‌اند[٧]:

حضرت پيغمبر ٦ آنچه را از[٨] مردم مخفى مى‌داشتند به من در پنهانى مى‌گفتند، ليكن خداى عزّ وجلّ به بعضى از بندگان نصيبى در فهميدن قرآن داده كه ميسّر[٩] باشد او را فهميدن بعضى از آنچه من به‌[١٠] بركت آن حضرت فهميده‌ام. و بايد كه هر بنده‌اى حريص باشد بر طلب اين فهميدن.

[١] - رياض السالكين ٥: ٤٠٠.

[٢] - آن/s a اين.

[٣] - صفات/a خطاب.

[٤] -a - و.

[٥] - شورى‌: ١١.

[٦] - حشر: ٢٣.

[٧] - فرموده‌اند/s a فرمودند.

[٨] -m - از.

[٩] - ميسّر/s a بيشتر.

[١٠] -s - به.