ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٦٦ - فصل در درجات محبت و آثار آن بر نفس

پس حضرت صادق‌[١] فرمودند: هرگاه داخل شدى به ميدانِ شوق تكبير بگو بر نفس و مراد خود از دنيا- يعنى خدا- را عظيم بشمار و ماسوا را حقير بدان. و وداع كن هرچه را به آن الفت دارى و احرام ببند از غير آنچه به آن اشتياق دارى- يعنى اجتناب كن از غير- و تلبيه‌[٢] بگو در ميان زندگى و مردگى به اين عبارت: «لبّيك اللّهمّ لبّيك» يعنى هميشه چنان بدان كه خدا تو را به خود دعوت مى‌نمايد و تو اجابت دعاى او مى‌نمايى و[٣] هرگاه چنين كنى خداى عزّ وجلّ اجر تو را عظيم مى‌نمايد. و مثل مشتاق مثل كسى است كه غرق شده باشد چه او را قصدى‌[٤] غير از خلاصى نمى‌باشد و هرچه غير خداست فراموش كرده‌[٥].

و اخبارى كه وارد شده در شوق لقاى خداى عزّ وجلّ بيش از آن است كه توان شمرد و اشاره به بعضى از آنها در دعاهاى ائمّه معصومين سلام اللَّه عليهم گذشت.

فصل [در درجات محبت و آثار آن بر نفس‌]

بدان كه هرگاه غالب شود بر آدمى ملاحظه نمودن نهايت جمال الهى از پس پرده غيب و بيابد در خود اين را كه قاصر است از اطّلاع بر كنه عظمت خدا البته دل او ميل مى‌كند به طلب كردن و مضطرب مى‌شود و برانگيخته شده متوجّه آن مى‌شود و اين حالت را شوق مى‌نامند و شوق‌[٦] به اعتبار امر غايبى مى‌باشد. و هرگاه غالب شود بر وى فرح به نزديكى و مشاهده حضور به قدرى كه از براى وى وضوح يافته و همّت او مقصور باشد بر مطالعه جمال حاضر كه ظاهر گرديده و ملتفت نشود به آنچه هنوز ادراك آن ننموده شكفته مى‌شود دل به آنچه ملاحظه مى‌نمايد و اين شكفتگى را انس مى‌نامند. و هرگاه صفات عزّت‌]m .b ٤٨[ و بى‌نيازى و عدم مبالات و خطر امكان‌

[١] -a s - صادق.

[٢] - و تلبيه/a خدا و تكبير.s و تكبير.

[٣] -a - و.

[٤] - قصدى/a قصد.

[٥] - مصباح الشريعة: ١٩٦ باب ٩٤.

[٦] -s - مى‌نامند و شوق.