ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٥٦٢ - فصل هر توبهاى كه صحيح است مقبول است
خواهد[١] بود: يكى: آنكه ظلمت و تيرگى معاصى در دل او بر روى هم نشيند تا آنكه زنگى و ختمى شود بر دل و قبول محو نكند. دوم: آنكه مرض يا مرگ به تعجيل و ناگهان او را دريابد و مهلت اشتغال به محو نيابد. و از براى اين است كه در خبر وارد شده كه: بيشتر فرياد اهل جهنّم از پس انداختنِ توبه خواهد بود.
فصل [هر توبهاى كه صحيح است مقبول است]
بدان كه هرگاه معناى توبه را فهميدى شكّ نخواهى داشت در اينكه هر توبهاى كه صحيح است مقبول است. و جماعتى كه به نور بصيرت نظر مىكنند و از انوار قرآن استعانت مىجويند دانستهاند كه دل سالم از محبّت دنيا در نزد خدا مقبول است و در آخرت در جوار خداى[٢] تنعّم خواهد نمود. و دانستهاند كه هر دلى اوّل مرتبه سالم آفريده شده به مضمون آنكه هر مولودى بر اسلام آفريده شده. و آنچه سلامت اصلى را فوت مىسازد كدورتى است كه بر چهره دل نشيند از غبار گناهان و تيرگىِ آنها و آتش پشيمانى آن غبار را مىسوزاند و نور حسنه از چهره دل تيرگىِ سيّئه را محو مىسازد و تيرگى معصيتها را تاب مقاومت با نور حسنات نمىباشد، چنانچه تيرگى شب را تاب مقاومت نور[٣] روز نمىباشد، بلكه چنانچه چركنى جامه را تاب مقاومت سفيدى صابون و آب گرم نمىباشد، مگر آنكه گناهان آن مقدار بر روى هم نشسته باشد تا آنكه ختم و زنگى شود و اين مثل آن است كه چرك به تدريج در جامه فرو رفته باشد و مدّتى مديد در تار و پود آن نفوذ كرده باشد. و اين چنين[٤] دلى بازگشت و توبه نمىكند اگرچه به زبان گويد كه[٥]: توبه كردم. و اين بيان كافى است از براى قبول توبهاى كه متضمّن شرطها باشد. خداى عزّ وجلّ فرموده: «وَ هُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ»[٦] يعنى خداى عزّ وجلّ قبول توبه بندگان مىكند.]m .a ٢٣١[
[١] - خواهد/a خواهند.
[٢] - خداى/s a خدا.
[٣] -a - نور.
[٤] - اين چنين/a s همچنين.
[٥] -s - كه.
[٦] - شورى: ٢٥.