ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٥٦٠ - فصل وجوب توبه عام است

ضدّ آنها بازگشتى است از راهى به ضدّ آن و مراد از توبه بازگشت است‌[١]. و تصوّر نمى‌توان كرد كه آدمى از اين نقص خالى باشد، امّا در مقدار[٢] اين نقص به تفاوتند و از اصل آن چاره‌اى نيست، بلى گناهان انبيا و اوصيا : مثل گناهان ما نيست، بلكه عبارت است از ترك مداومت بر ذكر و مشغول شدن به مباحات‌[٣] و محروم شدن از زيادتى ثواب به سبب ترك دوام ذكر و اشتغال به غير خدا.

حضرت امام جعفر صادق ٧ فرمودند كه: حضرت پيغمبر ٦ درهر شبانه‌روزى صد مرتبه توبه و استغفار مى‌نمودند بدون گناهى، به درستى كه خداى عزّ وجلّ تخصيص مى‌دهد اولياى خود را به مصيبتى چند بدون گناهى تا ايشان را بر آن مصيبتها ثوابى كرامت نمايند[٤]. و آنكه فرمودند[٥]: «بدون‌[٦] گناهى» مراد[٧] آن است كه‌[٨] بدون گناهى مثل گناهان ما، از براى آنكه گناه هر كسى به حسب قدر و منزلت اوست در نزد خدا.

و بدان كه در تدارك شهوتها كافى نيست كه ترك آنها بشود در زمان آينده، بلكه ناچار است از محو نمودن آثار آن كه در دل نقش بسته به نور طاعتها. و حضرت پيغمبر ٦ فرمودند: تابع ساز سيّئه را به حسنه تا محو آن كند[٩]. و سزاوار آن است كه حسنه‌اى كه محو سيّئه نمايد مناسبتى با آن داشته باشد[١٠]، پس كفّاره شنيدن سازها به شنيدن قرآن و حاضر شدن مجالس ذكر است. و كفّاره نشستن در مسجد با جنابت به‌

[١] -s - از راهى به ضدّ ... است.

[٢] -s - اين نقص ... مقدار.

[٣] - مباحات/s a مناجات!

[٤] - الكافي ٢: ٤٥٠ ضمن ح ٢. معاني الأخبار: ٣٨٣ ضمن ح ١٥.

[٥] -a m + مراد از.

[٦] - بدون/a m دون.

[٧] -a - مراد.

[٨] -s - بدون گناهى تا ايشان ... كه.

[٩] - تفسير القمي ١: ٣٦٤. مجموعة ورّام ١: ٨٩. مسند أحمد ٥: ٢٢٨. سنن الترمذي ٣: ٢٣٩ ح ٢٠٥٣.

[١٠] -s + و.